Posted in Վրացերեն

Անակլիայի մասին տեղեկություններ․ թարգմանություն

Արդեն երրորդ տարին է, ինչ Վրաստանի դեսպանը աջակցում է մեր դպրոցի վրացախոսների ակումբի անդամներին՝ մասնակցելու Անակլիայի ամառային ճամբարին։ Ամառային ուսումնական ճամբարի ընթացքում մեր ջոկատը նախապատրաստվում է Անակլիա մեկնելու։ Մենք կատարում ենք տարբեր հետազոտություններ Անակլիայի վերաբերյալ և հավաքում ենք տարբեր տեղեկություններ քաղաքի մասին։

Related imageԱնակլիայի տարածքում ամենավաղ բնակավայրը թվագրվում է բրոնզե դարի կեսին և բնորոշ է կոլխիդյան մշակույթին։ 15-րդ դարում Անակլիան հարուստ քաղաք է դարձել իր ձկնամթերքով և ծովային նավահանգստով։ 1723 թվականին քաղաքը գրավվել է Օսմանյան կայսրության կողմից և վերածվել ստրուկների առուծախի վայրի։ Իմերեթիի արևմտյան վրացական թագավորությունը վերականգնել է Անակլիայի նկատմամբ վերահսկողությունը 1770 թվականին ՝ օգտվելով Ռուսաստանի հետ Օսմանյան կայսրության պատերազմի հնարավորությունից: Ենթադրվում էր, որ Սոլոմոն 1-ը ՝ Իմերեթինսկի թագավորը, կպաշտպանվի գեներալ Տոտլեբենի հրամանատարության տակ գտնվող ռուսական մի փոքր զորախմբի կողմից, սակայն ռուսական զորքերը նահանջեցին թուրքերի հետ բախումից առաջ ։ 1802 թ. – ին Մինգրելիում Քելեշ-Բեյ Շարվաշիձեն ՝ Աբխազիայի հարևան իշխանության թուրքամետ տիրակալը, հարստացել է և Մինգրելիայի իշխան Գրիգոլ Դադիանիին ստիպել է հանձնել Անակլիան ՝ պատանդ վերցնելով Գրիգոր Լևանի որդուն և ժառանգին ։ Related imageԵրբ 1803 – ին Մինգրելիան ընդունեց ռուսական Պրոտեկտորատը, Վրաստանում ռուս հրամանատար իշխան Ցիցիանովը պահանջեց, որ Քելեշ Բեյը ազատի Լևանին։  Հրաժարվելուց հետո Ցիցիանովը գեներալ-մայոր Իոն Ռիկովին ուղարկել Է Աբխազիա ։ 1805 թվականի մարտին ռուսները գրավեցին Անակլիան և սպառնացին հանդես գալ Սուխում-Կալեհի դեմ ՝ ստիպելով աբխազական իշխանին ազատ արձակել Դադիանին ։ Սակայն Անակլիայի գրավումը օսմանների բողոքն է առաջացրել, և Ցիցիանովը շտապել է հրաժարվել իր ենթականերից և նույնիսկ ներողություն խնդրել իր գործողությունների համար՝ դուրս բերելով ռուսական կայազորը Անակլիայից: Սակայն այս միջադեպը ուժեղացրեց լարվածությունը երկու կայսրությունների միջև։ Երբ 1806 – ին սկսվեց հերթական ռուս-թուրքական պատերազմը, ռուսական զորքերը վերադարձրին Անակլիան Մինգրելի իշխան  Լևանին, որը հետագայում հանձնեց ռուսական վարչակազմի այդ բերդերի վերահսկողությունը: Related image1850 – ական թվականներին Անակլիան փոքր էր, բայց ուժեղ ամրացված ծովային նավահանգիստ, որն ուներ մաքսատուն և զգալի առևտուր էր վարում Թուրքիայի հետ։ Նա ուներ ընդարձակ արվարձաններ, որոնք բաղկացած էին հույներով, հրեաներով և հայերով բնակեցված առանձին տներից։ Բնակչությունը կազմում էր մոտ 600 մարդ։ Հետագայում Անակլիայի նավահանգստի արժեքը զգալիորեն նվազել է, սակայն խորհրդային ժամանակներում այն մնացել է Սևծովյան նավատորմի փոքր բազա: 1994թ.- ին Աբխազիայում տեղի ունեցած պատերազմից հետո Անակլիայում բացվել է ռուսական խաղաղապահ պաշտոն։ 2006 թվականին Վրաստանի պաշտպանության նախարարությունը հաղորդել էր 17-րդ դարի Անակլիա ամրոցի ռուս զինվորների կողմից հասցված բազմաթիվ վնասվածքների մասին և խաղաղապահներին մեղադրել ամրոցի պատերին զուգարաններ և բաղնիքներ տեղադրելու մեջ: Վրացիների մի շարք բողոքներից հետո ռուսական զինվորական պաշտոնը դուրս էր բերվել 2007 թվականի հուլիսին։ 2012 թվականի մայիսի 21-ին Անակլիայում կանգնեցվել է հուշարձան, որը նվիրված է 1860-ական թվականների Կովկասյան պատերազմի ավարտից հետո չերքեզների արտաքսմանը տարածաշրջանից:Image result for Ô±Õ¶Õ¡Õ¯Õ¬Õ«Õ¡ Մայիսի 21-ին ընտրվել է ամսաթիվը, որը համընկնում է այն օրվան, երբ չերքեզ ժողովուրդն ինքն է նշում այն արտաքսումը, որը վրացական կառավարությունը ճանաչել է որպես ցեղասպանության ակտ։ Հուշարձանը նախագծել է Կաբարդինո-Բալկարիայի Հյուսիս-կովկասյան տարածաշրջանից քանդակագործ Հուսեն Կոչեսոկովը։

Թարգմանությունը անգլերենից՝ Մերի Զաքոյանի, Նարե Խաչատրյանի։

 

Advertisements
Posted in Գրականություն

Գնահատանիշի այլընտրանք․ կլոր սեղան-քննարկում

Մայիսյան հավաքի ժամանակ մենք ուսումնասիրել էինք գնահատման համակարգը միջին դպրոցում և մեր բլոգներում հրապարակել էինք մեր կարծիքը դրա վերաբերյալ։ Մենք գրել էինք առաջարկներ, փոփոխության տարբերակներ, առավելություններ և թերություններ։ Այս ամբողջ աշխատանքը կատարելուց հետո մասնակցեցինք կլոր սեղան-քննարկման, որտեղ էլ սովորողների մի խմբով ուսուցիչների ներկայությամբ խոսեցինք այդ մասին։ Միջին դպրոցում գնահատումը թվանշանով է և շատերն էին կողմ, որ թվանշանը փոխվի գույներով կամ տառային համակարգով՝ ինչպես համալսարաններից շատերում է։ Սակայն որոշ սովորողներ էլ պնդում էին, որ դա ժամանակի ընթացքում դառնալու է նույն թվանշանի նման և ոչ մի տարբերություն չկա։ Կային սովորողներ, ովքեր գնահատման համակարգը փոխել չէին ուզում և նրանց դուր էր գալիս թվանշանի համակարգը։ Որոշները առաջարկում էին նոր տարբերակներ, որոնց սակայն ոչ բոլորն էին կողմ։ Երկար քննարկումից հետո հասկացան, որ չենք կարող ընդհանւր հայտարարի գալ և որոշեցինք մեկ անգամ էլ կլոր սեղանի մասնակցել նույն թեմայով, սակայն արդեն ընդհանուր հայտարարի գալու նպատակով և մինչ այդ հանդիպումը կրկին մտածենք գնահատման հարցի շուրջ։

Posted in Գրականություն

Աշխարհի ամենագեղեցիկ վայրերից 8-ը․ թարգմանություն

Հրեշտակի ընկնելը, Վենեսուելա                                    Վենեսուելան գերազանցում է բնական հրաշքները, որոնցից է աշխարհի ամենաբարձր ջրվեժը, որը 3212 ոտնաչափ է  և Հրեշտակի ընկնելը անունով է հայտնի։ Այն գտնվում է Յունեսկոի կողմից պաշտպանված Քանիմա ազգային զբոսայգում։ Քանիման համարվում է ամենատեսարժան վայրերից մեկը։ Ջրվեժը մոտ 19  անգամ ավելի բարձր է, քան Նիգարան։ 

Անտարկտիդա                                                                Ճիշտ է, սա մի ողջ մայրցամաք է։ Թեև Անտարկտիդայի 99 տոկոսը սառույցով ծածկված է, սակայն լանդշաֆտները կարողանում են զարմանալիորեն բազմազան լինեն-սյուրռեալային կապույտ սառցադաշտեր, ակտիվ հրաբուխներ, Drake Passage- ի կոշտ ջրային ուղիները և անթափանց ձյան 360 աստիճանի տեսարաններ: Եվ այդ տեսարանները նայելն ավելի հաճույք է պատճառում, երբ այնտեղ են հայտնվում կայսրական պինգվինների կամ կախարդական կետերի տեսակներից։

Բանֆ ազգային այգի, Կանադա                 Կանադայի ամենագեղեցիկ տեսարժան վայրերից մեկը՝ Բանֆ ազգային այգին հիացնում է իր ժայռոտ լեռներով և վայրի բնությամբ։ Այգին նաև հայտնի է գեղեցիկ լճերի առատությամբ, ներառյալ Լուիզա լիճը, Մորեն լիճը եւ Մինեւանկի սառցադաշտային լիճը, որոնցից յուրաքանչյուրը ավելի հրաշալի է, քան նախորդը:

Դիսկո Ծոց, Գրենլանդիա
Գրենլանդիան սառցե է, խորհրդավոր և մոլորակի ամենագեղեցիկ վայրերից մեկը: Դիսկո ծովածոցը հիանալի կերպով ցույց է տալիս կղզու անձեռնմխելի հմայքը իր տպավորիչ սառցաբեկորներով, հմայիչ ափամերձ բնակավայրերով և ճեղքվող կոկիկ կետերի սովորական դիտարկումներով:

 

Պրովանս, Ֆրանսիա                                   Անսահման նարդոսի դաշտերը Ֆրանսիայի ամենա հեքիաթային և բուրավետ վայրն է համարվում։ Գինեգործարան – որտեղ ծաղիկների եթերային յուղը շշերով լցվում է կամ օգտագործվում է օճառի, լոսյոնների եւ քսուքների արտադրության համար։ Մանուշակագույնի բոլոր երանգներով ծածկված տարածք, որը Պրովանսի համար հպարտություն է դարձել։

Վիկտորիա ջրվեժ, Զամբիա և Զիմբաբվե          Ոչինչ չի համեմատվում աշխարհի ամենամեծ ջրվեժի առաջ կանգնելու և նրանով հիանալու հետ, որը ձգվում է երկարությամբ մի ամբողջ մղոն։ Եթե այցելեք այնտեղ Փետրվարի և Մայիսի միջև ընկած ժամանակահատվածում՝ անձրևի շրջանից հետո, կկարողանաք 500 միլիոն լիտր ջրի մասին առավել հստակ պատկերացումներ ստանալ, որոնք ամեն 60 վայրկյանը մեկ թափվում են ջրվեժների վրա:

Image result for Ô±Õ´Õ¡Õ¦Õ¸Õ¶Õ« անտառներԱմազոնի արևադարձային անտառներ, Հարավային Ամերիկա                                            Մուգ կանաչ և մի ամբողջ կյանք։ Սա այն է ինչ կարելի է ասել Ամազոնի մասին։ Հավանաբար աշխարհում չկան այլ ջունգլիներ, որոնք այդքան տպավորիչ կլինեն, որքան Ամազոնն է։ Իզուր չէ, որ Ամազոն կոչվում է նաև՝ կանաչ, թեթև երկիր։ Ամոզոնի ջունգլիներում դուք կարող եք թափառել բնության արտասովոր ու տարօրինակ, բայց և միևնույն ժամանկ հրաշալի ու հեքիաթային բնության մեջ, զգալով ձեզ ազատ, բնության մի մասնիկ։

Deals Trip Ideas outdoor tree sky mountain Nature mountainous landforms flower flora Coast plant leaf rock season hill morning landscape autumn Sunset Sea terrain wildflower surrounded hillside bushesՍուրբ Լուսիա, Կարիբյան կղզի                   Կարիբյան կղզիներից ոչ մեկը ոչ մի կերպ չի գրավում լուսանկարիչների պատկերացումները այնքան, որքան Սուրբ Լուսիան, որի հարավային Սուֆրիեր քաղաքը գայթակղում է իր հնագույն ժամանակներից տնկված բուսականությամբ և մաքուր լողափող։ Այնտեղ նաև կան բազում շքեղ հյուրանոցներ զբոսաշրջիկների համար, որոնց պատուհաններից բացվում է ամենաերևելի տեսարանը։

Նյութը անգլերեն՝ http://www.jetsetter.com կայքում

 

Posted in Անգլերեն

Թեյը տարբեր երկրներում․ թարգմանություն

Ճապոնիա. այստեղ փոշիացված կանաչ թեյը թեյախմության բաղկացուցիչ մասերից է:
Japan։ here powdered green tea is a component of tea.
Հնդկաստան. թեյ խմելու ավանդույթն այստեղ ձևավորվել է ավելի վաղ, քան Բրիտանիայում:
India: tea drinking tradition here was formed earlier, than in Britain.
Մեծ Բրիտանիա. այստեղ սև թեյը ըմպում են կաթի և շաքարի հետ և խմում են օրը մի քանի անգամ:
Great Britain: here black tea drink with milk and sugar and drink several times a day.
Թուրքիա. չնայած նրան, որ աշխարհում մեծ անուն ունի թուրքական սուրճն, այստեղ նախընտրում են թեյ խմելը փոքրիկ թափանցիկ բաժակներով օրվա մեջ մի քանի անգամ:
Turkey։ despite the fact that in the world Turkish coffee has a big name, here they prefer drinking tea in small transparent cups, several times a day.
Տիբեթ. ավանդական տիբեթյան կարագով թեյը` «բո չա»-ն խմում են աղով ու կարագով: Թեյի պատրաստման համար մի քանի ժամ է պահանջվում։
Tibet։ traditional Tibetan tea with butter՝ <<bocha>> drink with salt and butter. To prepare tea it takes several hours․
Մարոկո. այս երկրում շատ տարածված է մենթոլի թարմ տերևներից պատրաստված թեյը:
Morocco։ in this country very popular tea made of fresh mint leaves․
Հոնկոնգում շատ տարածված է սառույցով և կաթով թեյը: Դրա պատրաստման համար կիրառվում է սև թեյ և խտացրած կաթ:
In Hong Kong very popular tea with ice and milk. For prepare it applies black tea and condensed milk.
ԱՄՆ. այստեղ սովորաբար խմում են քաղցր թեյ` սառույցով, սոդայով, լիմոնով: Կարծիք կա, թե նման հավելումները թեյին բարձրացնում են մարդու տրամադրությունը:
USA: here usually drink sweet tea with ice, soda, lemon. There is an opinion, what these additives in tea raises the human mood.
Եգիպտոսը թեյի ամենամեծ սպառողներից է: Այստեղ ընդունված է թեյը խմել առանց շաքարի:
Egypt is one of the largest tea consumers․ Here it is accepted to drink tea without sugar.
Մոնղոլիայում «Suutei» թեյը խմում են կաթի և աղի հետ:
In Mongolia tea of name «Suutei» drink with milk and soul. 
Posted in Անգլերեն

Առակ․ թարգմանություն

– Կարո՞ղ ես բացատրել որն է մարդու կյանքի նպատակը:
-Չեմ կարող, – պատասխանեց իմաստունը:
Այդ ժամանակ նրան հարցրեցին.
– Իսկ գիտե՞ս, ո՞րն է կյանքի իմաստը:
– Չգիտեմ, – պատասխանում է նա:
– Լավ այդ դեպքում ի՞նչ գիտի քո իմաստությունը կյանքի մասին:
Իմաստունը ժպտալով.
– Կյանքում այդքան կարևոր չեն իմաստն ու նպատակը, կարևորը զգալ նրա համը: Չէ՞ որ ավելի լավ է համտեսել թխվածքը, քան քննարկել այն:

-Can you explain what the aim of human life?

-Don’t can,-answered the wise man.

In this time his asked.

-Do you know what the meaning of life?

-I don’t know-answered he.

-Okay, in that case what does your cleaves know?

The wise man smile and say.

-In life cleverly and meaning don’t very important, important fell his taste. Better to taste the cake than to discuss it, did not that?

 

Posted in Գրականություն

Գնահատման համակարգ

Գնահատումը Միջին դպրոցում։ Միջին դպրոցում գնահատումը ամսական է։ Սովորողները ամսվա ընթացքում չեն ստանում գնահատականներ։ Ամսվա վերջում ստանում են մի գնահատական իրենց ամբողջ ամսվա աշխատանքի համար։ Գնահատման մեջ հաշվի են առնում բլոգի աշխատանքների քանակը, լրացուցիչ աշխատանքներում մասնակցության ցուցաբերումը, կլոր սեղանների, ճամփորդությունների, երթերի մասնակցությունը, քննարկումներին մասնակցությունը, դասերին ակտիվ լինելը։

Գնահատանիշի անհրաժեշտությունը գնահատման համակարգում։ Կարծում եմ, նիշը այդքան էլ կարևոր չէ։ Տարվա ընթացքում սովորողները գնահատվում են՝ հայտնվելով կայքերում, ամսագրերում, և գնահատականը փոխարինվում է այդ ձևով։

Ինքնագնահատում։ Առավելություններ, թերություններ, դժվարություններ։

Ինքնագնահատումը դժվար է այնքանով, որ սովորողը իրեն ցածր գնահատել չի ցանկանում, սակայն բարձրի համար գիտակցում է, որ բավարար աշխատանքներ չունի։
Ինքնագնահատումը իմ կարծիքով սովորողին ավելի պատասխանատու է դարձնում, քանի որ սովորողը սկսում է իր աշխատանքները նայել գնահատողի, այլ ոչ թե ներկայացնողի աչքերով։

Ծնողի մասնակցությունը գնահատման  համակարգում։

Կարծում եմ, ծնողը գնահատման համակարգում մասնակցություն ունենալ չի կարող, քանի որ շատ ծնողներ չեն տեսնում՝ երեխան ինչպես է աշխատում, բացի այդ, ծնողները ավելի շատ նախընտրում են իմանալ իրենց երեխայի մասին ուսուցիչներից։

Սովորողի գործունեության գնահատման չափանիշներ։

Իմ կարծիքով, ուսուցիչը գնահատելուց պետք է ուշադրություն դարձնի սովորողի լրացուցիչ աշխատանքներին։ Սովորողը պետք է կատարի համապատասխան անհատական առաջադրանքներ ուսուցչի ներկայությամբ, որպեսզի արդար գնահատական լինի, և գնահատվի հենց սովորողի գիտելիքը, ոչ թե ակտիվությունը, բլոգի նյութերը, որոնք հիմնականում վերցրված են լինում ուրիշ սովորողներից կամ համացանցից, ստուգողական աշխատանքի նիշը, որի ժամանակ սովորողը արտագրում է համացանցի միջոցով՝ հարցերը նախօրոք ձեռք բերելով, համադասարանցիներից խնդրելով։

Posted in Գրականություն

2018-2019 ուս․ տարվա ամփոփում․ Մնաս բարով միջին դպրոց․․․

Արդեն ավարտին է հասել 2018-2019 ուսումնական տարին։ Այս տարին ինձ համար շատ կարևոր էր։ Սա այն վերջին ուսումնական տարին էր, որում սովորում էի միջին դպրոցում։ Միջին դպրոցը հասցրել է ինձ շատ ձեռքբերումներ տալ։ Կոնկրետ այս տարի ես մասնակցեցի բազում ճամբորդությունների, երթերի, կլոր սեղան-հանդիպումները, որոնցից բոլորն էլ իրենց կարևորությունն ունեին։ Այս ուսումնական տարում իմ հերթական գրած շարադրություններից մեկը առաջին անգամ հրապարակվեց կրթահամալիրից դուրս՝ <<Լուսապսակ>> ամսագրում, որն ինձ համար բավականին ոգևորություն առաջացնող ձեռքբերում է։ Այս ուսումնական տարվա ընթացքում լրացավ <<Հայ-Վրացական հանրակրթական կամուրջներ>>-ի տասնամյակը, որը նշվեց մեր կրթահամալիրում վրաց ընկերների հետ։ Վրաստանից այցելեցին բազում սովորողներ և ես նրանց հետ կարողցա սովորածս ավելի ամրապնդել և սովորե նոր բաներ։ Տրնդեզի ծեսին Վրաստանից կրկին սովորողներ էին եկել, ովքեր Լագոդեխի շրջանի Կախեթի համայնքից էին՝ <<Հերեթի>> պարային համույթից։ Մենք նրանց հետ սովորեցինք վրացական պարեր, ծանոթացանք վրաստանի ուտեստներին, դեսպանին հյուրընկալեցինք մեր դպրոց և Հայ-Վրացական կլոր սեղանի մասնակից դարձանք։ Այս ուսումնական տարում ես ձեռք եմ բերել բազում նոր գիտելիքներ, կարդացել եմ նոր գրքեր, որոնք ինձ լցրել են նոր տպավորություններով և մտքերով։ Իսկ սեփական մտքերս արտահայտել եմ շարադրությունների միջոցով և տեղադրել դրանք ամսագրումս։ Այս ուսումնական տարվա ընթացքում կատարել եմ տարբեր նախագծեր, որոնցից մեկը՝ թաևրգմանությունները ինձ բավականին հմտացրին օտար լեզուների հարցում։ Նախագծերից մեկն էլ՝ <<գրական թատրոն>> ը ինձ օգնեց որպեսզի պատրաստեմ գեղեցիկ տեսահոլովակ-ֆիլմ, որտեղ խաղում եմ ես և ասմունքում իմ իսկ գրած մտքերից։ Միջին դպրոցը ինձ իր վերջին տարում շատ ձեռքբերումներ, ծանոթությոններ, գիտելիքներ ոււ հետաքրքրություններ է տվել, որոնք անվերջ կարելի է թվարկել։ Մեծ սպասումներով կտեղափոխվեմ ավագ դպրոց, որտեղից ակնկալում եմ նույն ազատությունը, ինչը կար միջին դպրոցում, քանի որ ազատության մեջ ես կարողացա բացահայտել ինքս ինձ՝ իմ ունակությունները, հնարավորությունները, կարողությունները, գիտելիքները, ցանկությունները․․․