Posted in Հայոց լեզու, Գրականություն

Երազանքիս ուղղությամբ․ Նյու Յորք

Տիկին Ելենայի հետ իրականացնում ենք նոր նախագիծ՝ ուսումնասիրում ենք մեր երազանքի քաղաքը և պատմում դրա մասին մեր բլոգում, կատարելով վիրտուալ ճամփորդություն։ Իմ երազանքի քաղաքը Նյու Յորքն է և ես որոշեցի պատրաստել տեսանյութ, որում կներկայացնեմ Նյու Յորք գնալուս ցանկության պատճառները։

Posted in Հայոց լեզու

Աշխարհի ամենաշատ տպագրված գրքերի տասնյակը

թարգամնությունը անգլերենից

2014թ-ին Քեմբրիջի համալսարանի դասախոս, գրականագետ Մարտին Ադամսը երկարատև հոտազոտություններից հետո հրապարակեց աշխարհի ամենաշատ տպագրված գրքերի 10-յակը, որն ուներ հետևյալ տեսքը։

Աստվածաշունչ-3,9 միլիարդ

Ավելի քան 40 հեղինակ, 1600 տարվա ընթացքում գրված: Համարվում է ամենաճանաչված, ընթերցված գիրքն է աշխարհում, մտնում է աշխարհի առաջատար համալսարանների, այդ թվում Քեմբրիջի համալսարանի պարտադիր գրական ցանկի մեջ: Համարվում է Քրիստոնյաների սուրբ գիրքը, իսկ նրա մի մասը` Հին Կտակարանը` նաև հրեանների: Այն միավորվել է 416թ.-ին, կազմված է 66 գրքերից կամ մասերից։

Մաո Ցզե Դուբւի Մտքերը -820 միլիոն

Մաո Ցզե Դունի մտքերը կամ ինչպես Չինաստանում են ասում Կարմիր գրքույքը հանդիսանում են Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության հիմնադիր, առաջնորդին: Այն ներառված է նաև դպրոցական պարտադիր գրականության մեջ, սովորաբար պարտադրվում է պետական աշխատողներին ունենալ այն իրենց հետ , և իրենց ելույթների ժամանակ մեջբերումներ անել։

Ջոան Ռոուլինգ Հորրի Փոթթեր-400 միլիոն

Այս 7-հատորյակ ֆենտեզիի հեղինակը ևս անգլիացի է, այն պատմում է Հոգվարթսի կախարդությունների դպրոցում սովորող Հարրի Փոթթերի և իր ընկերների արկածների մասին: Ինչպես և մնացած գրքերը, այս գրքերի հիման վրա ևս նկարահանվել են ֆիլնմեր, որոնք դարձան ժամանակի ամենաբյուջետային ֆիլմերը։ Ջոան Ռոուլինգը դարձել է աշխարհի միակ գրողը, ով գրքեր գրելով դարձել է միլիոնատեր։

Ջոն Ռոնալդ Ուել Թոլկին Մատանիների տիրակալը-103 միլիոն

Անգլիացի հեղինակի այս եռահատորը` Մատանու եղբայրությունը, Երկու ամրոց և Արքայի վերադարձը, իր ավելի վաղ գործերից մեկի Հոբբիթ մանկական ստեղծագործության շարունակությունն են, առավել շատ վաճառք ունեցավ 3-րդ մասը` արքայի վերադարձը: Ֆենտեզի ժանրի ստեղծագործություն, որի սյուժեով նկարված ֆիլմերը առաջադրվել և նվաճել են բազմաթիվ օսկարներ, և կինոաշխարհի այլ կարևոր մրցանակներ։

Պաուլո Կոելիո Ալքիմիկոսը-65 միլիոն

Գիրքն առաջնի անգամ հրատարակվել է 1987թ-ին, ու մինչև ակսօր վաճառվել է մոտ 65 մլն օրինակով: Հետագայում այն թարգմանվել է ավելի քան 65 լեզվով, ինչն էլ գրքին և հեղինակին համաշխարհային ճանաչում բերեցին: Գիրքը անգամ գրանցվեց Գինեսի գրքում, որպես ամենաշատ վաճառված գիրք, որի հեղինակը դեռ ողջ է: Այսօր բրազիլացի գրող Պաուլո Կոելիոն աշխարհի ամենահայտնի հեղինակներից է:

Դեն Բրաուն Դա Վինչիի կոդը –  56 միլիոն

Ամերիկացի գրող Դեն Բրաունի արկածային գրքում պատմվում է Ռոբերտ Լենգտոնի Փարիզի Լուվրի թանգարանում կատարվաշ սպանության մասին, որն էլ հանգեցնում է բազմաթիվ բացահայտումների, մասնավորապես կապված Մարիամ Մագդաղենացու և Հիսուս Քրիստոսի հետ: Գիրքը կրոնական բազմաթիվ սկանդալային ենթադրություններ է պարունակում, ինչի պատճառով էլ հակասական քննադատությունների է ենթարկվել։

Ստեֆանի Մայեր ՄԹՆՇԱՂ-47 միլիոն

Այս գիրքը ամերիկյան հայտնի գրող Ստեֆանի Մայերի քառահատորի առաջին մասն է: Գիրքը պատմում է մի աղջկա մասնի, ով սիրահարվում է վամպիրի: Գրքի մոտիվներով նկարահանված 5 մասից կազմված ֆիլմը թարգմանվել է աշխարհի ավելի քան 38 լեզվով:

Մարգարետ Միտչելլ Քամուց քշվածները-33 միլիոն

Ռոմանտիկ դրամա, որտեղ ծավալվող դեպքերը տեղի են ունենաում Միացյալ Նահանգների Ջորջիա նահանգում քաղաքացիական պատերազմի տարիներին: Այն իռլանդացի ներգաղթյալի դուստր Սկառլետ Օ’Հարայի մասին է: Գրքի սյուժեով նկարվել է օսկարակիր համանուն ֆիլմը։

Նապոլեոն Հիլլ Մտածիր և հարստացիր-30 միլիոն

Այս մոտիվացնող գրքի հեղինակը ամերիկացի գրող Նապոլեոն Հիլլն է: Այն պատմում է անձնային աճի,ինքնակատարելագործման: Գիրքը գրելուն հեղինակին ոգեշնչել է ամերիկացի միլիարդատեր Էնդրյու Կարնեգին։

Աննա Ֆրանկի օրագիրը-27 միլիոն

Աննա Ֆրանկի Օրագիրը բրիտանական մշակված տարբերակն է Աննա Ֆրանկ անունով աղջկա օրագրի վրա հիմնված: Վերջինս հրեա մի աղջիկ էր,ով երկու տարի շարունակ իր ընտանիքի հետ թաքնվում էր Նիդեռլանդներում ֆաշիստական Գերմանիայի հարձակման տարիներին:

 

Posted in Հայոց լեզու, Գրականություն

Ես կարողանում եմ

Կորոնավիուսի պատճառով մարտի 16ից դպրոցները դարձան առցանց, սակայն կրթության այս ձևն ինձ համար օգտակար էր։ Ես կարողացա այս ընթացքում կատարել մի շարք նախագծեր, որոնց մի մասը ստեղծվեցին հենց հեռավար դպրոցի շրջանակներում։ Հեռավար դպրոցը շատ լավ հնարավորություն է սովորողների համար, քանի որ ինքնակրթվելու մի շարք տարբերակներ կան։ Ես իմ օրագիր-հաշվետվությունում ուզում եմ ներկայացնել, թե ինչ նախագծեր եմ կատարել այս ընթացքում։

Նախագիծ՝ Առաջարկում եմ ընթերցել

Նախագծին նախկինում էլ մասնակցել եմ, քանի որ շատ եմ սիրում ընթերցել, սակայն այս շրջանում ազատ ժամանակս ավելի շատ էր և կարճ ժամանակահատվածում հասցրի ընթերցել այն գրքերը, որոնք ցանկանում էի ընթերցել հենց առաջին հնարավորության դեպքում։ Գրքերի մասին ավելի մանրամասն կարող եք ընթերցել իմ վերլուծության մեջ՝ ստորև ներկայացրածս հղումներով։

Արդյունքը՝ 

Ջոն Գրին «Ալյասկայի որոնումներում»

Վարդգես Պետրոսյան «Վերջին ուսուցիչը»

Ֆիլ Նայթ «Կոշկավաճառը»

Նախագիծ՝ 

Մի նկարի պատմություն

Այս նախագիծը ստեղծվեց բոլորովին վերջերս՝ հեռավար-առցանց դպրոցի շրջանակներում։ Նախագծի իմաստը կայանում է նրանում, որ սովորողները ընտրում են ինչոր նկար և գտնում նրա մասին տեղեկություններ, բացահայտելով նկարը և միարժամանակ կատարելով հետազոտական և թարգմանական աշխատանքներ։ Ինձ նախագիծը շատ դուր եկավ և ես կատարեցի բազում աշխատանքներ։

Արդյունքը՝

Իվան Կրամսկոյ «Անծանոթուհին»

Միքելանջելո Բուոնարոտտ «Ադամի արարումը»

Ռենե Մագրիտ «Մարդու որդին»

Յան Վերմեեր <<Մարգարտե ականջօղով աղջիկը>>

Նախագիծ՝ Թարգամանություններ

Թարգմանական նախագիծն իմ ամենասիրելի նախագծերից մեկն է, քանի որ այն տալիս է հնարավորություն և օտար լեզվի և հայոց լեզվի իմացությունը լավացնելուն և հնարավորություն է նոր բաներ իմանալ հետաքրքիր թեմաների վերաբերյալ։ Իհարկե հեռավար-առցանց ուսուցման ընթացքում էլ կատարեցի թարգմանություններ, որոնց շնորհիվ ինքնակրթվեցի։

Արդյունքը՝

Աշխարհի ամենամեծ գրադարաններից տասը

Փաստեր կենդանիների մասին

Աշխարհի ամենաշատ տպագրված գրքերի տասնյակը

Նախագիծ՝ Արևելահայերեն ընթերցումներ

Նախագիծը թույլ է տալիս ծանոթանալ արևելյան Հայաստանի գրականությանը։ Ես ընթերցեցի մի փոքրիկ պատմվածք, որը գրել էր Նադեր Էբրահիմին և որը լինելվ շատ փոքրիկ ուներ շատ մեծ իմաստ։ Ես այս նախագծին էլ մասնակցեցի, քանի որ իմ կարծիքով ընթերցելուց պետք է ընթերցել տարբեր ազգերի ու տարբեր ժամանակների գրականությունը։

Արդյունքը՝

Նադեր Էբրահիմի «Փոքրիկ սիրտս ու՞մ նվիրեմ»

 

 

Posted in Հայոց լեզու, Գրականություն

Ջոն Գրին «Ալյասկայի որոնումներում»

Գիրքը առցանց կարող եք ընթերցել՝ այստեղ։

Ես ընթերցեցի Ջոն Գրինի <<Ալյասկայի որոնումներում>> գիրքը։ Հեղինակի մյուս գրքերը՝ <<Աստղերն են մեղավոր>>, <<Թղթե քաղաքներ>>, <<Անվերջ կրիաներ>>, նախորոք արդեն ընթերցել էի և դրա համար էլ որոշեցի ընթերցեմ նրա այս ստեղծագործությունը նույնպես։ Գրողի ոճը ինձ ծատ է դուր գալիս։ <<Ալյասկայի որոնումներում>> գիրքը տասնվեցամյա Մայլս Հոլթերի մասին է, ով հետաքրքրվում է հայտնի մարդկանց վերջին բառերով: Հետևելով ֆրանսիացի գրող Ֆրանսուա Ռաբլեի՝ մահվանից առաջ ասած արտահայտությանը՝ նա թողնում է ծնողների հետ իր ձանձրալի կյանքն ու «Մեծ եթե»-ի որոնումներում ուղևորվում Քալվեր Քրիք դպրոց: Այստեղ նա գտնում է իր առաջին ընկերներին ու սիրահարվում Ալյասկա անունով մի աղջկա, ով տակնուվրա է անում տղայի կյանքը, իսկ հետո անհետանում: Ողբերգական իրադարձությունները ստիպում են Մայլսին խորասուզվել կյանքի ու մահվան վերաբերյալ մտորումների մեջ։ Գիրքն ինձ շատ է դուր եկել և կարծում եմ, որ յուրաքանչյուր դեռահաս պիտի ընթերցի այս գիրքը, որովհետև այն ոչ միայն հետաքրքիր պատմություն է լի զվարճալի բովադակությամբ, այլ նաև սովորեցնում է, որ այդ տարիքում շատ այլ հետաքրքրություններ կարելի է գտնել և որ այդ հենց այն տարիքն է, որի ընթացքում կատարվում են ամենահետաքրքիր դեպքերը։

Մեջբերումներ գրքից՝

«Թոմաս Էդիսոնի վերջին բառերը հետևյալն էին. «Այնտեղ շատ գեղեցիկ է»: Չգիտեմ «այնտեղը» որտեղ է, բայց հավատում եմ, որ այն գոյություն ունի, ու որ այն իսկապես գեղեցիկ է»:

«Եթե մարդիկ անձրև լինեին, ես մաղող անձրև կլինեի, իսկ նա՝ փոթորիկ»: 

«Սերը կհաղթի վերջում: Սա կարող է և՛ ճիշտ լինել, և՛ սուտ: Բայց եթե սուտ է, ուրեմն դա աշխարհի ամենագեղեցիկ սուտն է»:

«Գուցե երիտասարդ մեռնեմ, բայց գոնե խելացի կմեռնեմ»: 

«Գուցե մեր սիրելի մեջբերումներն ավելի շատ բան են ասում մեր մասին, քան այն, թե ինչ գրքերից ու հեղինակներից ենք մեջբերում դրանք»:

 

Posted in Հայոց լեզու, Գրականություն

Վարդգես Պետրոսյան «Վերջին ուսուցիչը»

Ես ընթերցեցի Վարդգես Պետրոսյանի «Վերջին ուսուցիչը» վիպակը։ Այն ինձ շատ դուր եկավ։ Պատմությունը մի ավարտական դասարանի մասին էր, որի սովորողները միշտ ընկնում էին տարբեր պատմությունների և անախորժությունների մեջ։ Նրանց գրականության ուսուցիչը, ոչ նաև նրանց դասղեկն էր հանկարցամահ է լինում։ Նրան փոխարինելու է գալիս Վահան Մամյանը, ով հեռացված է լինում մի ուրիշ դպրոցից տնօրենի հետ բանավեճ ունենալու պատճառով։ Վահան Մամյանը շատ իմաստուն և լավ ուսուցիչ է լինում, նա երեխաներին շատ կարճ ժամանակում հասցնում է կյանքի մասին ճիշտ դասեր տալ և օգնել բազում հարցերում։ Նա սովորական ուսուցիչ չի լինում, այլ իսկական։ Նա երեխաներին գնահատում է ոչ թե ստանդարտ տնային աշխատանքները կատարելու համար, այլ մարդկայի որակների համար։ Նա ամեն սովորողի և չսովորողի անհատական վերաբերմունք է ցուցաբերում, կիսվում է իր կյանքի փորձով, անում ոչ ստանդարտ դասեր։ Ինձ շատ է դուր գալիս նրա կերպարը, քանի որ նա ցույց է տալիս, թե ինչպիսին պիտի լինի իսկական ուսուցիչը։ Ես գիրքը կարդալով մեր կրթահամալիրի ուսուցիչներից մի քանիսին նմանացրեցի Վահան Մամյանին, ինչը շատ ուրախալի է, քանի որ այդպիսի լավ ուսուցիչ շատ քիչ է հանդիպում։ Խորհուրդ եմ տալիս անպայման ընթերցել։

Posted in Հայոց լեզու

Աշխարհի ամենամեծ գրադարաններից 10ը

Անկախ նրանից, թե գրադարանն ունի տասը թե տասը միլիոն գիրք, այն արդեն սքանչելի վայր է, քանի որ այնտեղ գրքեր կան։ Իհարկե շատ ընթերցղներ հմարա փոքր գրադարանները բավական չեն, քանի որ ի վերջո գրքերը կավարտվեն։ Սակայն ամբողջ աշխարհում կան շատ գրադարաններ, որտեղի գրքերն այնքան շատ են, որ մինչև ձեր կյանքի վերջ կկարողանաք ընթերցել և մի բան էլ ավելին։ Այնքան շատ գրքեր և այնքան քիչ ժամանակ, սա պետք է լինի ամենամեծ գրադարանների նշանաբանը։ Նրանք ամենօր ձեռք են բերում նոր գրքեր, պահպանելով հները։ Այնպես որ այնտեղ կարող եք ծանոթանալ բոլոր ժամանակների գրողների ստեղծագործություններին։ Բացի այն, որ մեծագույն գրադարանները ունեն շատ գրքեր, նրանք նաև ունեն ճարտարապետական գլուխգործոցներով սրահներ։ Եթե հնարավորություն ունենաք այցելել աշխարհի ամենամեծ գրադարաններից գոնե մեկը, ձեզ կզգաք ինչպես Բելլան <<Գեղեցկուհին և հրեշը>> ֆիլմում, կյանքում այդքան շատ գրքեր տեսած չեք լինի։ Անկախ նրանից, թե որտեղ եք դուք ապրում, մի օր գուցե հնարավորություն կունենաք լինելու աշխարհի ամենամեծ գրադարաններից գոնե մեկում։ Իսկ նրանց ճանաչելու համար, ձեզ ենք ներկայացնում աշխարհի ամենամեծ գրադարաններից 10ը։

 

Կոնգրեսի գրադարան

Նյութերի քանակը՝ 162 և ավելի

Կոնգրեսի գրադարանը գտնվում է Վաշինգտոնում։ Այն ԱՄՆ-ի ազգային գրադարանն է և աշխարհում ամենամեծն է։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։ Այն պարունակում էգրքեր, ավելի քան 450 հազար լեզվով։ Այնտեղ գտնվում է աշխարհի ամենափոքր գիրքը(Դուք պետք է էջերը ասեղով թերթեք), Ստրադիվարիուս ջութակներ և թվայնորեն արխիվացրած թվիթներ։

Բրիտանական գրադարան

Նյութերի քանակը՝ 150միլիոն

Սա Միացյալ Թագավորության ազգային գրադարանն է, որը գտնվում է Լոնդոնում։ Այն աշխարհի երկրորդ ամենամեծ գրադարանն է։ Նրանց տպավորիչ հավաքածուն ներառում է <<Բիթլզ>> խմբի երգերի ձեռագիր բառերը և Ջեյն Օսթինի <<Հխարտություն և նախապաշարմունք>> գրքի 10 և 11-րդ գլուխների բնօրինակ տարբերակները։

Կանադայի գրադարանն ու արխիվը

Canada's archives misses chance to buy rare maps, manuscripts at ...

Նյութերի քանակը՝ 54միլիոն

Կանադայի ազգային գրադարանը, որը գտնվում է Օտտավայում, բացի գրքերը նաև ձեռք է բերում և պահպանում Կանադայի վավերագրական ժառանգությունը։ Սա չի նշանակում միայն լուրջ իրեր։ Այնտեղ կան նաև բազմաթիվ հնաոճ լուսանկարներ, ինչպիսինն են օրինակ արջի և մարդու պայքարի նկարը, որը նկարվել է տասնիններրորդ դարում։ 

Նյու Յորքի հանրային գրադարան

Stephen A. Schwarzman Building GORGEOUS!!!! - New York Public ...

Նյութերի քանակը ՝ 53.1 միլիոն

Նյու Յորքի հանրային գրադարանը գտնվում է Մանհեթթենում և այն աշխարհի չորրորդ ամենամեծ գրադարանն է աշխարհում։ Դա նաև այն վայրն է, որտեղ մարդիկ նախկինում գուգլին էին դիմում տարբեր հարցերով։ Օրինակ՝ Ինչպո՞ւ են տասնութերրորդ դարի անգլիական նկարների մեջ այդքան շատ սկյուռիկներ նկարված։

Ռուսաստանի պետական գրադարանը

Նյութերի քանակը ՝ 44,4 միլիոն

Ռուսաստանի պետական գրադարանը գտնվում է Մոսկվայում։ Այն հիմնադրվել է 1862 թվականին։ Այն նաև հայտնի է <<Լենինկա>> մականունով։

Ազգային դիետայի գրադարանը

Նյութերի քանակը ՝ 41,88 միլիոն

Դիետիազգային գրադարանը Ճապոնիայի ազգային գրադարանն է։ Այն աշխարհի ամենամեծ գրադարաններից վեցերրորդն է։ Այն կառուցվել է 1948 թվականին, Դիետի անդամների համար, որպեսզի նրանք ուսումնասիրեն քաղաքականությունը։

Ֆրանսիայի ազգային գրադարան

Նյութերի քանակը ՝ 40 միլիոն

Փարիզում գտնվող Ֆրանսիայի ազգային գրադարանը նաև Ֆրանսիայում հրապարակված ամենինչի ազգային պահեստն է։

Ռուսաստանի ազգային գրադարան

Նյութերի քանակը ՝ 36,5 միլիոն

Ռուսաստանի ազգային գրադարանը գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգում։ Այն թվայնացնում է բազում գրքեր և հասանելի դարձնում հանրությանը։ Արդեն ավելի քան 80.000 նյութ հասանելի էլեկտրոնային տարբերակով դիտելու համար։

Դանիայի թագավորական գրադարան

Նյութերի քանակը ՝35.1 միլիոն

Դանիայում տեղակայված է Դանիական Թագավորական գրադարանը, որը հիմնադրվել է 1648 թվականին: Այն պարունակում է բազմաթիվ հին ձեռագրեր, մասնավորապես ՝ Գութենբերգի Աստվածաշունչը և Հանս Քրիստիան Անդերսենի ձեռագրերն ու տառերը: Այն առանձնանում է նրանով, որ գտնվում է ջրի վրա։

Չինաստանի ազգային գրադարան

Նյութերի քանակը`35.1 միլիոն

Պեկինի Չինաստանի ազգային գրադարանում կան շատ հազվագյուտ չինական իրեր, ինչպիսիք են հնագույն գրքերը, Շան դինաստիայի կակաչի ոսկորները և կրիայի կճեպերը, վեցերորդ դարի բուդդայական ձեռագրերը։

Թարգամնությունը անգլերենից։

 

 

Posted in Հայոց լեզու

Փաստեր կենդանիների մասին

Կրիաներ-առաջին կենդանիները լուսնի վրա

Կրիաները վաղեմի ժամանակներից համարվում են երկարատև կյանք ունեցող, նրանց կյանքը մի քանի դարերի պատմություն ունի։ Նրանք նույնպես ունեն արտակարգ կենսունակություն, նրանք կարող են առանց սննդի ապրել հինգ տարի և մինչև տաս ժամ այդ պայմաններում։ Այդ ունակության շնորհիվ է, որ կրիաները դարձել են առաջին կենդանիները, ովքեր լուսնի շուրջ են դուրս եկել։ Թռիչքը եղել է սեպտեմբերին, 1968 թվականին, սովետական թռիչքային մեքենայով որը կոչվում էր Զոնդ 5: Կրիաները հանգիստ քնում են մի շաբաթային ճամբորդությունների ժամանակ և անվտան ետ են գալիս երկիր։

Շնաձուկները կարող են խեղտվել

Տարօրինակ է հնչում, ի վերջո շնաձկներն ապրում են օվկիանոսում, բայց նրանք իսկապես կարող են խեղտվել։ Դրա համար նա ստիպված են անընդհատ շարժվել և նույնիսկ քնած ժամանակ։  Հարցը նրանում է, որ  շնաձկների մարմնի խտությունը շատ մեծ է, այնքան, ինչքան ջրի խտությունն է, և նրանք չեն կարողանում շարժվել այնպես, ինչպես մնացած ձկները։ Բացի այդ, շնաձկների մոտ բացակայում է խռիկային թևիկները և առանց դրանց առկայության շնաձկները կարող են խեղտվել թթվածնի բացակայության պատճառով, որը պիտի ստանան ջրից։ Դրա հետ մեկ տեղ շնաձկների մարմինը հարմարեցված է արագ և մանևրային լողին։ Նա ունի երկարավուն և պարզեցված ձև և ավարտվում է մեծ, լավ լողակով։ Շնաձկները սիրում են ապրել աղի ծովերում, սակայն նրանք նաև կարողանուըմ են ապրել նաև քաղցրահամ ջրերում։

Կոալան արջ չէ

Բոլոր այն մարդիկ ովքեր գոնե մեկ անգամ տեսել են կոալա, հիմա կզարմանան իմանալով, որ կոալաներն ընդհանրապես կապ չունեն արջերի հետ։ Այդ կենդանին պատկանուըմ է պարկավորների ցեղին։Քանի որ նրանք նման են փոքրիկ փափուկ արջերի հաճախ նրանց անվանում են պարկավոր արջեր։ Նորածին կոալաների երկարությունը լինում է քսան միլիմետրից ոչ պակաս, իսկ քաշը  մոտավորապես վեց գրամ, իր կյանքի առաջին վեց ամիսներն անցկացնում են պարկի մեջ։ Կոալաներն ապրում են ծառերի վրա և իջնում են գետնին միայն այն դեպքում, երբ հարկավոր է լինում տեղափոխվել մի էվկալիպտից մյուսը, որոնց տերևներով էլ նրանք կերակրվում են։

Ոզնիները պաշտպանվելու համար

Ոզնիներ հաճախ կարելի է տեսնել մեր անտառներում և պուրակներում։ Այս կենդանու մեջկը ծածկված է փշերով և ինչ-ինչ պատճառներով կան կարծիքներ, որ այդ փշերը ստեղծվել են որպեսզի այնտեղ դրվեն մրգեր և բանջարեղեններ։ Իրականում փշերը ստեղծված են գիշատիչ կենդանիներից պաշտպանվելու համար։ Ոզնիները զգում են վտանգը, ընդհունում են գնդակի տեսք ցցում են վեր իրենց փշերը, և գլորվում են փշոտ գնդակի պես։ Այս միջոցը խոչնդոտ է դառնում ամենավտանգավոր գիշատիչների համար։ Ճիշտ է աֆրիկյան որոշ մայրցամաքներում կան ոզնիներ, որոնք ծածկված են մորթով, բայց նրանք կարողանում են արագ վազել։ Իսկ ոզնիների հիմնական սնունդն է համարվում, ցանկացած տեսակի միջատներն են, օձերը և գորտերը, բայց նրանք կարող են նաև ուտել բուսակերների համար նախատեսված սնունդ։

Մեր ծովային եղբայրը

Դելֆիններ-հունարեն դելֆիոզ բառից վերցրված, որը թարգմանվում է եղբայր։ Այս անունով հայտնի էեն կենդանիների մոտ 70 տեսակ, նրանցից գրեթե բոլորը ծովերում բնակվողներ կան, նրանք նաև բնակվում են օվկեանոսներում և նույնիսկ մի քանի գետերում։ Դելֆինների մարմնի չափսերը և հասակը, թույլ են տալիս ջուրը տեղափոխվել, մինչև  50 կմ / ժ արագությամբ: Դելֆինները շնչում են սովորական օդ, որի համար նրանք միքանի րոպեն մեկ ստիպված են լինում ջրից դուրս ցատկել։ Սակայն բացառիկ դեպքերում նրանք կարողանում են առանց թթվածնի դիմանալ վեցից յոթ րոպե։ Դելֆինների լավ լսողությունը բացատրվում է այնպես, որ նրանք լսում են ոչ միայն լսողական ապարատի օգնությամբ, այլև ողջ մարմնով հատկապես գլխի մասով։

Աղբյուր՝ Filipoc.ru

Posted in Հայոց լեզու, Գրականություն

Ֆիլ Նայթ «Կոշկավաճառ»

Կոշկավաճառը – BestsellerԳարնանային արձակուրդի ընթացքում ընթերցել եմ Ֆիլ Նայթի <<Կոշկավաճառը>> գիրքը։ Գիրքն այն մասին էր, թե ինչպես է Ֆիլ Նայթը՝ Նայք սպորտային ընկերության հիմնադիրը, ստեղծլ Նայք ընկերությունը՝ 50 դոլարը դարձնելով միլիարդներ։ Գրքում Ֆիլ Նայթի հուշագրություններն էին սկսած իր ուսանողական տարիներից, մինչև Նայքի աշխարահռչակ բրենդ դառնալը։ Նա եղել է լավ վազորդ և սիրել է սպորտը։ Նա որոշել է սպորտային կոշիկներ գնել Ճապոնիայից և վաճառել Օրեգոնում՝ իր ծննդավայրում։ Նա համագործակցում է մի ընկերության հետ, որը կոչվում էր <<Օնիցուկա>>։ Օնիցուկան նրան պարբերաբար տրամադրում է մարզակոշիկների մեծ քանակ, ինչնել վաճառելով Ֆիլը ունենում է բավականին շատ եկամուտ և վարձում է աշխատողներ, որոնք աշխատում են իր համար տարբեր քաղաքներում։ Ամեն բան շատ լավ է ընթանում, մինչ այն պահը, երբ Օնիցուկան նրանց դեմ է դուրս գալիս և խզում է համագործակցությունը նրանց հետ, նրանց տալով դատի։ Ֆիլն իր գործընկերների հետ դատը հաղթում է և որոշում, որ պետք է չհանձնվի ու շարունակի իր այդքան սիրելի գործը։ Նա իր մոտ ընկերների հետ, ովքեր աշխատում էին նրան օգնելու համար որոշում են բացել Նայք ընկերությունը։ Ֆիլ Նայթին շատ դժվարություններ են հանդիպում, սակայն նա դրանք հաղթահարում է իր մեծ հավատի ու կամքի ուժի շնորհիվ։ Ֆիլը գրքի միջոցով ընթերցողներին ոչ միայն պատմում է իր ընկերության պատմությունը, այլ նաև սովորեցնում է երբեկ չհանձնվել ու միշտ պայքարել նրա համար, ինչն իրոք ուզում ես։ Ինձ համար գիրքը շատ հետաքրքիր էր և ուսուցանող, այնպես որ խորհուրդ եմ տալիս անպայման ընթերցել։

Posted in Հայոց լեզու, Գրականություն

Արփենիկ Չարենց «Հուշեր Հայրիկիս մասին»

Egishe-CharentsԵս ընթերցեցի Արփենիկ Չարենցի գրած հոդվածը՝ «Հուշեր Հայրիկիս մասին»։ Արփենիկ Չարենցը պատմում է, որ իր հորը՝ Եղիշե Չարենցին տեսել է շատ քիչ՝ մինչև հինգ տարեկան հասակը։ Այդ պատճառով էլ նա չունի շատ հուշեր Չարենցի հետ կապված, սակայն մի քանի հետաքրքիր պատություն նրա մեջ տպավորվել է։ Չարենցը Արփենիկին դիմել է Բոժիկ (Աստվածիկ)։ Արփենիկը պատմում է կարճ դեպքեր, որոնք եղել են իր և Չարենցի հետ։ Ընթերցելը շատ հետաքրքիր է։