Posted in Հայոց լեզու

Համաստեղ – նապաստակի մը օրագիր

Մաս առաջին

  • Նապաստակի տեսած առավոտյան արևն ինչպիսին էր: Հիմա նկարագրիր քո տեսած առավոտյան արևը:
    Նապաստակի տեսած արևը պայծառ էր` գեղեցիկ, լուսավոր: նա շատ երջանիկ էր, և ուրախ:

Ամեն առավոտ, երբ արթնանում եմ արևի շողերը դեմքիս, հասկանում եմ, որ կյանքը ջերմ է, և որ ինձ հնարավորություն է տրվել ապրելու ու ջերմանալու։ Չնայած նրան, որ ես արև չեմ սիրում, երբեմն արևն ինձ հույս ու հավատ է ներշնչում։

  • Հաստատիր կամ ժխտիր հետևյալ մտքերը.
  1. նապաստակը վախկոտ էր․

Համաձայն չեմ։

  1. նապաստակը երազկոտ էր․

Համաձայն եմ։

  1. նապաստակը վախկոտ-երազկոտ էր․
  2. նապաստակն ինքնահավան էր․

Նա ինքնահավան էր և քննադատում էր շատերին։

  1. նապաստակն ուշադիր էր շրջապատի հանդեպ
    Նապաստակը շատ ուշադիր էր շրջապատի հանդեպ։
  2. նապաստակը հումորի զգացում ուներ

Համաձայն եմ։

  1. նապաստակը նախանձ էր

Նապաստակի այդ բնավորությունն իմ կարծիքով ոչ թե նախանձ է, այլ նպատակասլություն, ունենալ ու հասնել այն ամենին, ինն ունեն ու հասել են մնացածը։

Կարդալ երկրորդ, երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ գլուխները:

  • հատվածները փոխադրել արևելահայերեն
  • նկարագրիր նապաստակի առօրյան, զբաղմունքը, բնավորության ո՞ր գիծն է դառնում ավելի ցայտուն (պատասխանել օրինակներով)
    Նապաստակը հետևում էր ամնե ինչին,նա ուշադիր էր բոլոր ձայներին, քննադատում էր բոլորին, և միշտ բողոում, նրա զբաղմուքը ամեն օր նույնն էր:
  • նապաստակի մտքերն ու ապրած կյանքը ներդաշնա՞կ են, թե հակասում են իրար. ինչու՞ — հիմնավորիր:
    Նապաստակը միշտ վախենում էր և քննադատում բոլորին:

Կարդալ պատմվածքը մինչև վերջ:

  • Համառոտ փոխադրել արևելահայերեն:
  • Պատմվածքից դուրս բերել այն իրերն ու երևույթները, որոնք նապաստակը տեսնում էր կաղամբի տեսքով. դրանից ելնելով՝ կարո՞ղ ես նրա «կաղամբային»  աշխարհայացքը ներկայացնել:
    Նապաստակը ամեն ինչ նմանեցնում էր կաղամբի, ինչից վախենում էր նմանեցնում էր կաղամբի:
  • Կյանքի թելը կտրվեց. հետադարձ հայացք գցելով՝ գնահատական տանք ապրած կյանքին՝ իր համար, շրջապատի համար:շ
  • Նապաստակը չէր շբվում ոչոքի հետ, քանի որ վախենում էր շրջապատից:
  • Մարդու ո՞ր տեսակին է նման Նապաստակը: Իսկ դու ինչո՞վ ես նման Նապաստակին (այս հարցի պատասխանը գրել Կարծիք բաժնում):
    Ես նապաստակին նմանեցնում են հետաքրքրասեր մարդկանց, որոնք միշտ քննադատում են բոլորին, չնդունելով իրենց սխալները:
Advertisements
Posted in Հայոց լեզու

Ըմբոստի մահը

Կարդալ պատմվածքը:

Կատարել առաջադրանքները.

  • բացատրելըմբոստ, գալարվել, գաղջ, պատուտակ, ճգնել, անհագ, զմայլվել, պատվանդան, ոստ, մրմնջալ

ըմբոստ֊անհնազանդ

գալարվել֊գալարներ կազմել

գաղջ֊տաք

ճգնել֊ջանք թափել

անհագ֊անկուշտ

զմայլվել֊հիանալ

պատվանդան֊հենարան

ոստ֊շիվ

մրմնջալ֊մեղմ ձայնով խոսել

  • ինչպիսի հասարակություն է նկարագրված առաջին հատվածում — նշիր նմանություններ և տարբերություններ քո շրջապատի հետ:

Հասարակությունը շատ քննադատող էր։ Կարծում են չկա այդպիսի շրջապատ, որտեղ քննադատություններ լինեն և իմ իմ շրջապատը նույնպպես քննադատություններից չի կարող խուսափել, սակայն դրանք շատ հազվադեպ են լինում, ոչ թե այդքան հաճախակի։

  • ի՞նչ գծված սահմանի մասին է խոսքը, բեր օրինակներ:

Մարդիկ այնքան տարբեր են, նրանցից մեկը հարուստ է, մյուսը հպարտ, մյուսն էլ հաջողակ։ Ինձ թվում է, որ այդ գծված սահմանը հենց այդ մարդկանց խավերի տարբերությունն է մատնորոշում։

  • ի՞նչ է խորհրդանշում քամին, կայծակը, որոտը, արևի լույսը:

Մարդիկ կյանքում շատ դժվարություններ են հաղթահարում, նույնիսկ չհասկանալով, որ դրանք դժվարություններ էին։ Դժվարություն կարող է լինել ուրախանալը, տխրելը, կամ պարզապես մի զգացմունք զգալն, արտահայտելը․․․Ինձ թվում է հենց այս դժվարություններ են, որ քամու ու կայծակի նման մեր դեմն են ելնում և մեր կյանքի ճանապարհը հետաքրքրացնում բարդույթներով։

ու՞ր էր ձգտում հասնել Ըմբոստը. մեղադրու՞մ ես նրան, թե արդարացնում, ինչու՞:

Ըմբոստը երազում էր հասնել սարերին, ինչն իմ կարծիքով հասարակ սարերի մասին չէր, այլ կյանքի բարձրությունների։ Ըմբոստն ինձ համար արդար է, քանի որ բոլորս էլ մեր կյանքում գոնե մի պահ ցանկանում ենք բոլորին նայել վերևից, զգալ վերին ուժը և ապրել երջանիկ՝ բոլորից բարձր։

կա՞ մի բարձր տեղ, ուր դու ես ձգտում հասնել, ինչպե՞ս ես հաղթահարում այդ բարձրությունը:

Բոլորիս կյանքում էլ կան այդպիսի կետեր, հակառակ դեպքում ապրում ենք անիմաստ ու փուչ մարդիկ ենք։ Մենք ձգտում ենք հասնել ինչ որ մեկին, ինչ որ բանի։ Մենք պայքարում ենք դրանց հասնելու համար, ոմանց մոտ այդ պայքարը թույլ է, ոմանց մոտ էլ շատ ուժգին։ Ոմանք պայքարում են ապրել, պարզապես ապրել ու կարողանալ շնչել, քանի որ շնչելուց թանկ բան  չկա․․․

Posted in Հայոց լեզու

Ծովուն դիմաց

Ծովուն դիմաց

Կարդալ բանաստեղծությունը և կատարել առաջադրանքները:

Առաջադրանքներ

Բանաստեղծությունը փոխադրել արևելահայերեն (շարադրանքը` ազատ)

Հոգիս այսօր մութ-կապույտ է ծովի պես
Եկել է լռել իր ամայի ափին
Հոգիս այսօր երգ ունի ճիշտ ծովի պես
Եկել է լսել մինչև աչքերդ կթրջվեն:

Գիշեր է, մե՜ծ լուսնընկայով արծաթե,
Բայց լույսն այս ցուրտ, օ՜, չե՛մ կարող ես սիրել
Իմ լուսնընկան դո՛ւ ես, ամպերը ծաթե,
Եղիր Աստվա՜ծն իմ երկնքին տրտմերես․․․

Տրտմերես  բառը բարդ բառ է, որովհետև … Գտիր բառի բոլոր արմատները և առանձին-առանձին դրանցով կազմիր ևս մի քանի բառ:

Տրտում երես-
Տրտում-տրտմագին, տրտմադեմ, տրտմնալից
երես-աներես, երեսախառը

Ծովին նկարագրող հատվածները դուրս գրիր:

Հոգիս այսօր մութ-կապո՜ւյտ է ծովուն պես, Հոգիս այսօր ե՜րգ ունի ճի՛շտ ծովուն պես:

Քանի որ քնարական հերոսն իր հոգին նմանեցնում էր ծովին, դուրս գրածդ հատվածների միջոցով փորձիր նկարագրել, թե ինչ հոգեվիճակում էր նա:

Իմ կարծիքով հեղինակը սիրահարված էր աշխարհին, իսկ աշխարհը նրան կոտրում էր անդադար և այդ հոգեվիճակից նա մի փոքր հիասթափված, բայց սիրո մեջ խրված ու կոտրված գրել է այս բանաստեղծությունը։

Posted in Հայոց լեզու

Հոգիս մի ծով է․․․

Մենք բոլորս էլ ունենք հոգիներ․․․Մեր հոգիները վարդագույն են կամ սև, խամրած կամ վառ, մշուշոտ կամ էլ պարզ․․․Մենք մեր մեջ ենք պահում մեր հոգիներին, սակայն անկարող ենք դրանց տեսնել։ Իրականում մեր հոգին մի երևակայելի ցնորք է, որը ոչ ոք չի տեսել։ Գուցե մենք չունենք մեր ներսում հոգի, սակայն մեզ ներշնչել են, որպեսզի լինենք երևակայող․․․Մենք ենք կառավարում մեր հոգիները ու համեմատում նրանց ամեն բանի հետ․․․Երբևէ մտածե՞լ ես հոգւդ նմանեցնել ծովի։ Մեր բոլորի հոգիներն էլ նման են ծովի․․․Հոգիս մի ծով է, որի ալիքները ճախրում են ներսումս, որն ալեկոծվում է իր երանգներով․․․Հոգումս երբեմն տիրում է անդոր, երբեմն էլ ալիքների ձայներն ուժեղանում ու անհանգստություն են ինձ առաջացնում։ Հոգիս երբեմն էլ մեհին է ձգտում, դառնում է անշունչ, պարզ ու անալիք, իսկ երբեմն էլ հոգուս մեջ այնքան փոքրիկ ձկինիկներ ու բադեր են լողում։ Հոգիս մի ծով է, կապույտ, մուգ կամ բաց․․․Հոգիս անդոր է իր երանգներով, հոգիս հանգցնում է կրակը սրտիս․․․Հոգիս խորթ է ինձ երբեմն ինում, իսկ երբեմն էլ հարզատ այնքան․․․Հոգումս նավակ կա, փոքրիկ մի նավակ, որ տեղափոխի իմ ձկնորսներին․․․Ձկնորսներս էլ բռնեն ձկներին դուրս անեն հոգուս խորքերի միջից, որ այդ ձկները՝ մտքերը իմ, էլ չպտտվեն հոգումս կրկին․․․

Posted in Հայոց լեզու

Վահան Թոթովենց

Գարնան, ձյունհալի ժամանակ, երբ կը տեսնեմ լեռներու կողերեն դանդաղորեն վազող ջրերը, որոնք կուգան վարը, կը կազմեն մեծ առուներ և երթալով դեպի հովիտները կը միանան ուրիշ առուներու և կը հեղեղնան՝ կզգամ, որ մար­դուն հմտությունն ալ այդպես դանդաղորեն, կաթիլներով կը կազմվի և օր մըն ալ կը դառնա անդիմադրելի, հզոր և տի­րական։

Հոգեկան ուժն ալ, կյանքի զառիթափեն դարվար, կը կազմվի փոքրիկ կաթիլներով։

Արհամարհել փոքր բաները, կը նշանակե գաղափար չու­նենալ մեծությանց կառուցման մասին։

  • Քո փորձով համաձայնիր կամ հերքիր հեղինակի ասելիքը:
  • Կաթիլ առ կաթիլ … (ստեղծագործական աշխատանք):

***

Ավելի լավ է ըլլալ միամիտ, պարզ, ուրիշներու վստահող, զոհաբերող և ստեղծագործ, քան ըլլալ «իմաստուն», ամեն բանի մեջ ետինը մտածել, ամեն բանի մեջ «իմաստության» ուժով հեռատեսնել դժբախտություն, ինտրիգ, մթություն։

Այսպես՝ իմաստությունը անարժեք է, անպետ և մինչև անգամ վտանգավոր՝ երբ մարդը կը հասցնե անշարժ, անթռիչ փիլիսոփայության մը։

  • Բացատրի՛ր «անշարժ, անթռիչք փիլիսոփայություն» արտահայտությունը:
  • Մարդկային թուլությու՞ն… (ստեղծագործական աշխատանք):

***

Պետք է մտածել մարդուն մասին։

Պետք է ջանալ մարդուն կարողությունները հասցնել իրենց բարձրագույն կատարելության։

Աստվածայի՛նը չէ, որ մեզ առավելապես կը շահագրգռե, այլ մարդկայինը։

Հեղափոխությունները կամաց֊կամաց մարդը մարդուն մեջ կը մխրճեն, մարդը կը մոտեցնեն մարդուն։

Աստվածներով զբաղիլը մեզ ոչ մի տեղ չի հասցներ։

Մարդը․․․ իմ նպատա՜կն է։

  • Ինչի՞ հեղափոխությունները կարող են մերձեցնել-մտերմացնել մարդկանց:
  • Ինչպե՞ս կմեկնաբանես «աստվածներով զբաղվել» արտահայտությունը:
  • Ո՞րն է մեր անելիքը՝ ըստ հեղինակի և ըստ քեզ:
Posted in Հայոց լեզու

Այն ինչ չարժե ոչինչ

Ինձ շատ դուր եկավ այս պատվածքը։ Պատմվածքը մի մարդու մասին էր, ով գտնելով ցանկության մեքենա ցանկացավ նյութական նվերներ։ Նա ցանկացավ, որ ունենա փող, շրջապատված լինի գեղեցիկ աղջիկներով և այլն։ Նա սկսեց իր ցանկություններով ծանրաբեռնել մեքենային և չցանկացավ ինչ որ կարևոր բան։ Իմ կարծիքով պատմվածքը այն մասին էր, որ մարդիկ իրենց կյանքում երազում են շատ մեծ ու կարևոր երազանքների մասին, սակայն երբ գտնում են երազանքներ կատարելու հեշտ ձև նրանք միանգամից սկսում են նյութական ցանկություններ ցանկանալ ու չհիշել, որ աշխարհում կա ավելի կարևոր երազանքներ, որոնք նրանց մտքով երբևէ անցել են։

Posted in Հայոց լեզու

Արբեկ․․․

Այս պատվածքն իմ կարծիքով փորձում էր արտահայտել այն միտքը, որ մարդիկ պիտի ապրեն, մի փոքր իրենց հոգիներն արբեցրած։ Արբած մարդիկ, ամեն ինչ թեթև են ընկալում և ամեն ինչի վրա ծիծաղում են։ Իմ կարծիքով մարդիկ պիտի արբեն այնքանով, որ կյանքին ծանր չնայեն և լավատես լինեն՝ ժպտալով աշխարհքին և անելով ամեն բանը ուրախության վերածելով։ Ես ինքս փորձում եմ ապրել ի փոքր արբած հոգով ու մտքով և կյանքը ընկալել ավելի ուրախ ու թեթև, քան ինքն իրականում կա։