Posted in Քիմիա

ամառային առաջադրանքներ․ քիմիա

1)NaՆատրիում
2) կարգաթիվը 11, միջուկի  լիցքը +11,
3) հարաբերական  ատոմային  զանգվածը 22
4)մեկ  ատոմի  զանգվածը 22,98976928 (22)
5) Դիրքը պարբերականհամակարգում«ո՞ր  պարբերության տարր  է երրորդ,խումբը Առաջին,ենթախումբը գլխավոր
6)  Ատոմի  բաղադրությունը՝    11p+,12n0,11e-
7)էլեկտրոնային  թաղանթի  կառուցվածքը 281
8)ինչպիսի՞ տարր է` մետաղ  է, թե՞ ոչմետաղ . ոչմետաղ
9) Օքսիդացման աստիճանը`ՕԱ 1
10)հավաքել տեղեկություններ այդ տարրի մասին՝տարածվածությունը,հատկությունները,որ նյութերի բաղադրության մեջ է մտնում այդ տարրը,այդ նյութերի կիրառումը:

Նատրիումի միացությունները՝ կերակրի աղը և սոդան, հայտնի են շատ հին ժամանակներից։ Եբրայերեն neter (հունարեն՝ νίτρον, լատ.՝ nitrum) բառը հանդիպել է Աստվածաշնչում որպես նյութի անվանում, որը, ըստ Սողոմոնի եռացել է քացախում[2]: Եգիպտոսում սոդան բնության մեջ հանդիպում է սոդայի լճերի ջրերում։ Բնական սոդան հին եգիպտացիները օգտագործել են զմռսելու, կտավների սպիտակեցման համար, խոհանոցում սննդի մեջ, ինչպես նաև ներկերի պատրաստման համար։

«Նատրիում» անվանումը ծագել է լատ.՝ natrium (հունարեն՝ νίτρον) բառից, որը փոխ են առել Մերձավոր եգիպտական լեզվից (nṯr), որտեղ նա ունեցել է այլ նշանակություններ. «սոդա», «ուտիչ նատր»[3]:

«Na» հապավումը և natrium բառը առաջին անգամ օգտագործել են ակադեմիկոսները, հիմնադիրը՝ շվեդ բժիշկ Հակոբոս Բերցելիուս (Jöns Jakob Berzelius, 1779-1848)։ Հետագայում տարրը անվանեցին նաև սոդա (լատ.՝ sodium)։ Sodium անվանումը հավանաբար գալիս է արաբական suda բառից, որը նշանակում է «գլխացավ», քանի որ այդ ժամանակ սոդան օգտագործում էին որպես դեղ գլխացավի համար[4]:

Մետաղական նատրիումը առաջինն անջատել է Հ․ Դևին (1807, նոյեմբերի 19), ով առաջին անգամ այդ մասին տեղեկացրել է Բեկերսկի դասախոսություններում[5] (իր դասախոսություններում նա նշել է, որ 1807 թվականի հոկտեմբերի 6-ին հայտնաբերել է կալիումը, իսկ նատրիումը կալիումից[6] մի քանի օր անց)։ Նա նատրիումը ստացել է խոնավ նատրիումի հիդրօքսիդը էլեկտրոլիզի ենթարկելով։

1.Բաժանել մարմինների և նյութերի

Մարմիններ Նյութեր
աթոռ                 փայտ
սեղան              պղինձ
գդալ                     ապակի
Խառնուրդները բաժանել՝
Համասեռ խառնուրդներ Անհամասեռ խառնուրդներ
Շաքարաջուր                                            Հող
Աղաջուր                                                      քար
Նավթ                                                             ջուր
Օդ                                                                    Օդ
Գրել, ինչ նյութերից են կազմված մարմինները:

Պղինձ, ապակի, փայտ, երկաթ և այլն…

Գրել այդ նյութերի մոլեկուլներում ՝ատոմների կառուցվածքը և բաղադրությունը:

15p, 16n, 15e

Հաշվել այդ նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը,տարրերի զանգվածային բաժինները,տարրերի զանգվածային հարաբերությունը:

31*1,66*10-27կգ

4/ Ձեր շրջապատում ուսումնասիրել ,գրանցել տարբեր երևևույթներ և բաժանել՝

Ֆիզիկական երևույթներ          Քիմիական երևույթներ
ապակու կոտրվելը                            լուցկու այրվելը
շաքարի և աղի խառնուրդը         մոմու վառվելը
5/ Գտնել ինտերներից հետաքրքիր ֆիլմ կամ նյութ երևույթների մասին և թարգմանել

Կալիումի քլորիդը-կազմված է կալիումից, քլորիդից և թթվածնից: Այն շատ լավ և արդյունավետ ախտահանիչ է, նաև նրան օգտագործում են, հրավառություններում, պայթուցիկներում, նաև այնպիսի տեղաշարժվելու միջոցներում, որոնք շատ մեծ են, ինչպես նաև ինքնաթիռներում, օդանավներում, սուզանավերում և այլն: Նաև նշեմ, որ գազը անջատելուց հետո նա թթվածին է:

Միացությունների ձևով ֆոսֆորը մտնում է մարդու և կենդանիների ոսկրային, մկանային և նյարդային հյուսվածքներ կազմության մեջ։ Նրանց համար ֆոսֆորի աղբյուր է ծառայում բուսական սնունդը։ Սննդի մեջ ֆոսֆորի միացությունների պակասության դեպքում մարդու և կենդանիների մեջ առաջանում են լուրջ հիվանդություններ։
Հարգեր կրկնողության համար

Ինչ է ուսումնասիրում քիմիան,ինչ բնագիտական գիտություններ գիտեք

Քիմիան ուսումնասիրում է նյութերը, բնության մեջ նյութերը, դրանց կառուցվածքն ու բաղադրությունը: Կենսաբանություն, ֆիզիկա և այլն…

Մարմին,նյութ,բերել օրինակներ

Աթոռ սեղան, փայտ ապակի, գդալ, սրճեփ, պղինձ….

Պարզ և բարդ նյութեր,բերել օրինակներ

H, CI, B, Sr……

Ֆիզիկական,քիմիական երևույթներ,բերել օրինակներ

լուցկու այրվելը, մոմի վառվելը, սեղանի կամ ապակու կոտրվելը, սոդայի և ձրի խառնուրդը….

Սահմանել մոլեկուլ,ատոմ հասկացողությունները,ատոմի բաղադրությունը

Մոլեկուլում կան դրական պրոտոններ, չեզոք նետրոններ և բացասական էլեկտրոններ, որոնք պտտվում են մոլեկուլի շուրջը: Ընդհանուր ատոմի լիցքը չեզոք է, քանի ո պլյուս-մինուս-չեզոք լինում է չեզոք:

Ինչ ատոմամոլեկուլային տեսության կետեր գիտեք

Մոլեկուլի պրոտոնների քանակը հավասար է նրա շուրջ պտտվող էլեկտրոնների քանակին: Նրանք երկուսն էլհավասար են կարգաթվին, իսկ նետրոնը հավասար է զանգվածից հանած կարգաթիվ:

Հարաբերական ատոմային,մոլեկուլային զանդված

Այն հավասար է զանգված անգամ ԶԱՄ, որից հետո ստացած թվից հասկանում ենք, որ այն նշանակում է, որ այդ թիվը այդքան անգամ մեծ է ԶԱՄ-ից:

Պարբերություններ,ինչ է ցույց տալիս պարբերության համարը

Պարբերությունները շատ կարևոր են քանի որ հենց դրանցով են բնութագրում տարրի տեղը: Գոյություն ունեն մեծ և փոքր պարբերություններ, մեկը, երկուսը, երեքը և յոթը փոքր պարբերություններ են, իսկ չորսը, հինգը և վեցը մեծ պարբերություններ:

Կարգաթիվ,ինչ է ցույց տալիս տարրի կարգաթիվը

Քանի որ երբ շատացել են տարրերը նրանց խմբավորել են և ստեղծել կարգաթվեր, դրանց շնորհիվ մենք հասկանում ենք, թե որերորդ տարն այս ինչ կամ այն ինչ տարրը: Պարբերության կարգաթիվը ցույց է տալիս պրոտոնների և էլեկտրոնների թիվը կամ այլ կերպ ասած լիցքը։ Էլեկտրոնի զանգվածը ինչպես գիտենք 2000 անգամ փոքր թե պրոտոնների թե նետրոնների զանգվածից։ Այդ պատճառով այն ուղակի հաշվի չեն առնում՝ չեզոք, այսինքն զրո

Խմբեր,ենթաղմբեր,ինչ է ցույց տալիս խմբի համարը

Կան խմբերև ենթախմբեր, ենթախմբերը լինում են գլխավոր և երկրորդական, դա արդեն պարբերական աղյուսակին նայելով կարելի է հասկանել, քանի որ այն գույնզգույն գույներով համապատասխան ներկված է, իսկ խմբերը լինում են ութ հատ են: Պարբերական համակարգը բաղկացած է 7 պարբերությունից, 10 շարքից և 8 խմբից։ Խմբերը պարբերական համակարգում դասավորված են ուղղահայաց։ Որպես կանոն՝ տարրերի օքսիդացման բարձրագույն դրական աստիճանը հավասար է խմբի համարին։ Բացառություն են ֆտորը, արծաթը, ոսկին, պղինձը։ Յուրաքանչյուր խումբ բաժանված է 2 ենթախմբի՝ գլխավոր (Ա) և երկրորդական (Բ)։

Advertisements
Posted in Քիմիա

Կարգաթվի նշանակումը

Կարգաթվի համընկնում է միջուկի լիցքի կամ պռոտոնների և էլեկտրոնների թվի հետ: Միջուկը կազմված է` պրոտոններից, չեզոք նեյտրոններից: Ատոմը էլեկտրաչեզոք է, որովհետև պրոտոնների և նետրոնների թիվը համապատասխանում է: Միջուկը դրական է, ի հաշիվ պրոտոնների թվի: Էլեկտրոնների զանգվածը 2000 անգամ փոքր է պրոտոնների և նեյտրոնների զանգվածից, դրա համար նրա զանգվածը ընդունել են զրո: Դրա համար ատոմի զանգվածը կենտրոնացված է միջուկում։ Նեյտռոնները վորոշելու համար Ar-Z (կարգաթիվ)։

Պարբերության համարը ցույց է տալիս էլեկտրոնային շերտերի քանակը: Էլետրոնը կատարում է անկանոն շարժումներ միջուկի շուրջը, բայց միջուկից կան տարածություններ, որտեղ էլեկտրոնների գտնվելու հավանականությունը մեծ է: Այդ տարածությունները կոչվում են էլեկտրոնների շերտը:

Posted in Քիմիա

Մետաղներ և ոչ մետաղներ

Առաջին դասակարգումը հետևյալն է՝ մետաղներ և ոչ մետաղներ։ Այս դասակարգումը թեի է, որովհետև գտնվեցին տարրեր, որոնք ունեն և մետաղական և ոչ մետաղական հատկություններ։ Բոլոր մետաղներց առանձնացրեցին ամենա ակտիվ մետաղները։ Որոնք են՝ Լիթիումը, Նատրիումը, Կալիումը, Ռուբիդիումը, Ցեզիումը և Ֆրանցիումը։ Բոլոր ոչ մետաղներից առանձնացրեցին ամենա ակտիվ ոչ մետաղները, որոնք կոչվեցին հալոգելներ։ Դրանք են՝ Ֆտորը, Քլորը, Յոդը, Բրոմը, Աստատը։ Ազնիվ գազերը կազմված են՝ ատոմներից, նրանց ատոմները այնքան պասիվ են, որ չեն միանում միմիանց և ուրիշ ատոմների հետ չեն առաջացնում։ Դրանք՝ Հելիում, Նեոն, Արգոն, Կրիպտոն, Քսենոն, Ռադոն։

Posted in Քիմիա

Ինդեքս

Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության պայմանական գրառումն է, քիմիական նշանների և եթե անհրաժեշտ է ինդեքսների միջոցով։ Ինդեքսը ցույց է տալիս ատոմների թիվը մոլեկուլում։

Na2 Co3

1.Na-կարբոնատ, սոդա

2. Na-նատրիում

С-ածխածին

O-թթվածին

3.  1 մոլեկուլում կա՝ 2 Na, 1C, 30 ատոմներ

4. Mr (Na2 Co3)=Ar(Na)*2+Ar(c)+Ar(o)*3=23*2+12+16*3=46+12+48=106

5.  m(Na):m/c):m(o)=46:12:48

6. Ur(Na)=46/106*100%=43

 

Posted in Քիմիա

Քիմիական տարերի նշանակությունը

Քիմիական տարրերի նշանները

Որոշ քիմիական տարրերի նշաններն ու անվանումները

Աղյուսակ

Քիմիական տարրերիհայերեն

անվանումը

Քիմիականտարրերի

լատիներեն

անվանումը

Լատինականանվան արտա- 

սանությունը

Քիմիականնշանը Քիմիականնշանի

արտասանու-

թյունը

1 Թթվածին Oxygenium Օքսիգենիում O O
2 Ջրածին Hydrogenium Հիդրոգենիում H Հաշ
3 Ազոտ Nitrogenium Նիտրոգենիում N Էն
4 Ածխածին Carboneum Կարբոնեում C ցե
5 Ֆոսֆոր Phosphorus Ֆոսֆորուս P Պէ
6 Ֆտոր Fluorum Ֆլուորում F Ֆտոր
7 Յոդ Jodum Իոդում J Յոդ
8 Կալիում Kalium Կալիում K Կալիում
9 Բրոմ Bromum Բրոմում Br Բրոմ
10 Սիլիցիում Silicium Սիլիցիում Si Սիլիցիում
11 Նատրիում Natrium Նատրիում Na Նատրիում
12 Կալցիում Calcium Կալցիում Ca Կալցիում
13 Բարիում Barium Բարիում Ba Բարիում
14 Ալյումին Aluminium Ալյումին Al Ալյումինիում
15 Երկաթ Ferrum Ֆեռում Fe Ֆեռում
16 Ծծումբ Sulphur Սուլֆուր S Սուլֆուր
17 Պղինձ Cuprum Կուպրում Cu Կուպրում
18 Ոսկի Aurum Աուրում Au Աուրում
19 Քլոր ChIorum Քլորում Cl Քլոր
20 Մագնեզիում Magnezium Մագնեզիում Mg Մագնեզիում
21 Արծաթ Argentum Արգենտում Ag Արգենտում
22 Մանգան Manganum Մանգանում Mn Մանգանում
23 Ցինկ Zincum Ցինկում Zn Ցինկում
24 Կապար Plumbum Պլյումբում Pb Պլյումբում
25 Սնդիկ Hydrargyrum Հիդրարգիրում Hg Հիդրարգիրում
Posted in Քիմիա

Ատոմներ և մոլեկուլներ

Ատոմը դա   նյութի փոքրագույն  մասնիկն  է։  Ատոմների  միասնությունից  առաջանում  են մոլեկուլներ։   Միևնույն  տեսակի   ատոմների  միացումից   առաջանում են  պարզ   նյութեր։   Իսկ երկու   և  ավելի  ատոմների  միացումից   առաջանում  են  բարդ  նյութեր։   Տարրը   որոշակի ատոմի տեսակ է։   Պարզ են  կոչվում  այն  նյութերը, որոնք կազմված են մեկ տարրի ատոմից։  Բարդ   են  կոչվում   այն  նյութերը,  որոնք  կազմված   են երկու և ավելի տարրի ատոմներից։ Ատոմ բառը   թարգմանվում   է   հունարենից ՝   անբաժանելի։    Ֆիզիկական   երևույթների   ժամանակ   և   ատոմները  և   մոլեկուլները  պահպանվում   են։   Իսկ    քիմիական  ռեակցիային   ժամանակ, մոլեկուլները   քայքայվում են,  իսկ ատոմները  պահպանվում  են։    Նյութի  ագրեգատային  վիճակը   կախված    է  մասնիկների  միջև   հեռավորությունից։  Ատոմը   քիմիապես   անբաժանելի մասնիկ է։  Եվ  մոլեկուլները և  ատոմները գտնվում են  անընդհատ   շարժման   մեջ։     Մոլեկուլների   և  ատոմների  շարժումը   կախված  է  ջերմաստիճանից։  Ֆիզիկապես    ատոմները  բաժանելի  մասնիկներ   են։   Ատոմը կ  ազմված է՝   Ատոմի  կենտրոնում  գտնվում   է  միջուկը։   Միջուկում   առկա  են   պրոտոններ   և   նեյտրոններ։   Միջուկը   դրական   է,   սակայն  նրա   շուրջը  պտտվում   են   բացասական  էներգիանները։  Պրոտտոնների  և  էլեկտրոնների   թիվը   միշտ   հավասար  է  լինում։  Ատոմը՝   էլեկտրաչեզոգ   մասնիկ   է։