Posted in Քիմիա

Կարգաթվի նշանակումը

Կարգաթվի համընկնում է միջուկի լիցքի կամ պռոտոնների և էլեկտրոնների թվի հետ: Միջուկը կազմված է` պրոտոններից, չեզոք նեյտրոններից: Ատոմը էլեկտրաչեզոք է, որովհետև պրոտոնների և նետրոնների թիվը համապատասխանում է: Միջուկը դրական է, ի հաշիվ պրոտոնների թվի: Էլեկտրոնների զանգվածը 2000 անգամ փոքր է պրոտոնների և նեյտրոնների զանգվածից, դրա համար նրա զանգվածը ընդունել են զրո: Դրա համար ատոմի զանգվածը կենտրոնացված է միջուկում։ Նեյտռոնները վորոշելու համար Ar-Z (կարգաթիվ)։

Պարբերության համարը ցույց է տալիս էլեկտրոնային շերտերի քանակը: Էլետրոնը կատարում է անկանոն շարժումներ միջուկի շուրջը, բայց միջուկից կան տարածություններ, որտեղ էլեկտրոնների գտնվելու հավանականությունը մեծ է: Այդ տարածությունները կոչվում են էլեկտրոնների շերտը:

Advertisements
Posted in Քիմիա

Մետաղներ և ոչ մետաղներ

Առաջին դասակարգումը հետևյալն է՝ մետաղներ և ոչ մետաղներ։ Այս դասակարգումը թեի է, որովհետև գտնվեցին տարրեր, որոնք ունեն և մետաղական և ոչ մետաղական հատկություններ։ Բոլոր մետաղներց առանձնացրեցին ամենա ակտիվ մետաղները։ Որոնք են՝ Լիթիումը, Նատրիումը, Կալիումը, Ռուբիդիումը, Ցեզիումը և Ֆրանցիումը։ Բոլոր ոչ մետաղներից առանձնացրեցին ամենա ակտիվ ոչ մետաղները, որոնք կոչվեցին հալոգելներ։ Դրանք են՝ Ֆտորը, Քլորը, Յոդը, Բրոմը, Աստատը։ Ազնիվ գազերը կազմված են՝ ատոմներից, նրանց ատոմները այնքան պասիվ են, որ չեն միանում միմիանց և ուրիշ ատոմների հետ չեն առաջացնում։ Դրանք՝ Հելիում, Նեոն, Արգոն, Կրիպտոն, Քսենոն, Ռադոն։

Posted in Քիմիա

Ինդեքս

Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության պայմանական գրառումն է, քիմիական նշանների և եթե անհրաժեշտ է ինդեքսների միջոցով։ Ինդեքսը ցույց է տալիս ատոմների թիվը մոլեկուլում։

Na2 Co3

1.Na-կարբոնատ, սոդա

2. Na-նատրիում

С-ածխածին

O-թթվածին

3.  1 մոլեկուլում կա՝ 2 Na, 1C, 30 ատոմներ

4. Mr (Na2 Co3)=Ar(Na)*2+Ar(c)+Ar(o)*3=23*2+12+16*3=46+12+48=106

5.  m(Na):m/c):m(o)=46:12:48

6. Ur(Na)=46/106*100%=43

 

Posted in Քիմիա

Քիմիական տարերի նշանակությունը

Քիմիական տարրերի նշանները

Որոշ քիմիական տարրերի նշաններն ու անվանումները

Աղյուսակ

Քիմիական տարրերիհայերեն

անվանումը

Քիմիականտարրերի

լատիներեն

անվանումը

Լատինականանվան արտա- 

սանությունը

Քիմիականնշանը Քիմիականնշանի

արտասանու-

թյունը

1 Թթվածին Oxygenium Օքսիգենիում O O
2 Ջրածին Hydrogenium Հիդրոգենիում H Հաշ
3 Ազոտ Nitrogenium Նիտրոգենիում N Էն
4 Ածխածին Carboneum Կարբոնեում C ցե
5 Ֆոսֆոր Phosphorus Ֆոսֆորուս P Պէ
6 Ֆտոր Fluorum Ֆլուորում F Ֆտոր
7 Յոդ Jodum Իոդում J Յոդ
8 Կալիում Kalium Կալիում K Կալիում
9 Բրոմ Bromum Բրոմում Br Բրոմ
10 Սիլիցիում Silicium Սիլիցիում Si Սիլիցիում
11 Նատրիում Natrium Նատրիում Na Նատրիում
12 Կալցիում Calcium Կալցիում Ca Կալցիում
13 Բարիում Barium Բարիում Ba Բարիում
14 Ալյումին Aluminium Ալյումին Al Ալյումինիում
15 Երկաթ Ferrum Ֆեռում Fe Ֆեռում
16 Ծծումբ Sulphur Սուլֆուր S Սուլֆուր
17 Պղինձ Cuprum Կուպրում Cu Կուպրում
18 Ոսկի Aurum Աուրում Au Աուրում
19 Քլոր ChIorum Քլորում Cl Քլոր
20 Մագնեզիում Magnezium Մագնեզիում Mg Մագնեզիում
21 Արծաթ Argentum Արգենտում Ag Արգենտում
22 Մանգան Manganum Մանգանում Mn Մանգանում
23 Ցինկ Zincum Ցինկում Zn Ցինկում
24 Կապար Plumbum Պլյումբում Pb Պլյումբում
25 Սնդիկ Hydrargyrum Հիդրարգիրում Hg Հիդրարգիրում
Posted in Քիմիա

Ատոմներ և մոլեկուլներ

Ատոմը դա   նյութի փոքրագույն  մասնիկն  է։  Ատոմների  միասնությունից  առաջանում  են մոլեկուլներ։   Միևնույն  տեսակի   ատոմների  միացումից   առաջանում են  պարզ   նյութեր։   Իսկ երկու   և  ավելի  ատոմների  միացումից   առաջանում  են  բարդ  նյութեր։   Տարրը   որոշակի ատոմի տեսակ է։   Պարզ են  կոչվում  այն  նյութերը, որոնք կազմված են մեկ տարրի ատոմից։  Բարդ   են  կոչվում   այն  նյութերը,  որոնք  կազմված   են երկու և ավելի տարրի ատոմներից։ Ատոմ բառը   թարգմանվում   է   հունարենից ՝   անբաժանելի։    Ֆիզիկական   երևույթների   ժամանակ   և   ատոմները  և   մոլեկուլները  պահպանվում   են։   Իսկ    քիմիական  ռեակցիային   ժամանակ, մոլեկուլները   քայքայվում են,  իսկ ատոմները  պահպանվում  են։    Նյութի  ագրեգատային  վիճակը   կախված    է  մասնիկների  միջև   հեռավորությունից։  Ատոմը   քիմիապես   անբաժանելի մասնիկ է։  Եվ  մոլեկուլները և  ատոմները գտնվում են  անընդհատ   շարժման   մեջ։     Մոլեկուլների   և  ատոմների  շարժումը   կախված  է  ջերմաստիճանից։  Ֆիզիկապես    ատոմները  բաժանելի  մասնիկներ   են։   Ատոմը կ  ազմված է՝   Ատոմի  կենտրոնում  գտնվում   է  միջուկը։   Միջուկում   առկա  են   պրոտոններ   և   նեյտրոններ։   Միջուկը   դրական   է,   սակայն  նրա   շուրջը  պտտվում   են   բացասական  էներգիանները։  Պրոտտոնների  և  էլեկտրոնների   թիվը   միշտ   հավասար  է  լինում։  Ատոմը՝   էլեկտրաչեզոգ   մասնիկ   է։

 

Posted in Քիմիա

Մաքուր նյութեր և խառնուրդներ

Մաքուր նյութեր և խառնուրդներ:Համասեռ և անհամասեռխառնուրդներ:Քիմիայում «նյութ» բառը գործածում են մաքուր նյութ իմաստով:Իրականում հաճախ հանդիպում են ոչ թե առանձին մաքուր նյութեր,այլ նյութերի խառնուրդներ` օդ, բնական ջրեր, կաթ և այլն:

Մաքուր են համարվում այն նյութերը, որոնք կազմված են միատեսակկառուց— վածքային մասնիկներից (մոլեկուլ, ատոմ, իոն):

Եթե նյութը մաքուր է, ապա նրա ֆիզիկական և քիմիականհատկությունները հաստատուն են:

Հատկությունների հաստատունությունը նյութի մաքրության հատկանիշն է:

Խառնուրդները պարունակում են երկու կամ ավելի նյութերիկառուցվածքային

մասնիկներ (մոլեկուլ, ատոմ, իոն):

ՔԻՄԻԱԿԱՆ ՆՅՈՒԹ

ՄԱՔՈՒՐ ՆՅՈՒԹ`որոնք այլ խառնուրդներ չեն պարունակում և օժտված են խիստ որոշակի բաղադրությամբ,հատկություններով և կառուցվածքով :

ԽԱՌՆՈՒՐԴ`երկու և ավելի նյութերի համակցություններ են,որտեղ նյութերը պահպանում են իրենց հատկությունները Խառնուրդի  բաղադրամասերը միմյանցից կարելի է բաժանել այս կամ այն ֆիզիկական  եղանակով:Խառնուրդները լինում են համասեռ և անհամասեռ:

Համասեռ խառնուրդներում հնարավոր չէ տարբերել խառնուրդ առաջացնող նյութերը, նույնիսկ մանրադիտակով: Օրինակ՝ շաքարի կամ աղի ջրային լուծույթը: Համասեռ խառնուրդներում նյութը մանրանում է մինչև առանձին մասնիկներ: Օրինակ՝շաքարի լուծույթում շաքարի մոլեկուլները հավասարաչափ բաշխվում են ջրիմոլեկուլների:Օդը թթվածին, ազոտ և ածխածնի (IV) օքսիդ գազերիհամասեռ խառնուրդ է, որում O2, N2 և CO2 գազերը փոխադարձհավասարաչափ բաշխվում են միջմոլեկուլային տարածություններում:Բենզինը մի քանի հեղուկների համասեռ խառնուրդ է:

Անհամասեռ խառնուրդներում բաղադրիչները տեսանելի են անզեն աչքով կամ սովորական օպտիկական մանրադիտակովՕդըհողը,ծովի ջուրըքարերը և բնության մեջ առկա գրեթե բոլոր նյութերը խառնուրդներ են Անհամասեռ խառնուրդները կարող են տարբեր բաղադրություններ ունենալ.

1) պինդ նյութհեղուկօրինակկավը ջրի հետպղտոր ջուրը,

2) պինդ նյութգազօրինակ`ծուխըփոշին,

3) հեղուկհեղուկօրինակյուղը ջրի հետ:

Հարցեր և վարժություններ

  1. Ո՞ր նյութերի խառնուրդներն են համասեռ.

ակավճի ու ջրիբսպիրտի և ջրի (օղի)գյուղի և ջրիդյուղի և բենզինի:

  1. Լրացրե՛քբաց թողած բառերը. «Մաքուր են այն նյութերըորոնք ունեն հաստատուն

բաղադրությունբնորոշ կառուցվածք, ուստի և օժտված են խիստ որոշակի

հատկություններով»:

  1. Ո՞րխառնուրդները կարելի է բաժանել թորումով.

ասպիրտ և ջուր

բկավիճ և ջուր29

գկերակրի աղ և ջուր

դբենզին

  1. Ավազը խառնվել է փայտի թեփի հետԱռաջարկե՛ք եղանակորիմիջոցով հնարավոր է այդ

խառնուրդի բաղադրամասերն առանձնացնել:

Այն կարելի է առանձնացնել, եթե օգտագործեք մաղ:

  1. Գեղամալճի ջուրը թափանցիկ էբայց լուծված աղեր էպարունակումԻ՞նչ եղանակ

կառաջարկեք ՝այդ ջրից մաքուր նյութ ստանալու համար:

Կարելի է ջուրը գորոլշացնել:

  1. Դեբեդգետի ջուրը հաճախ պղտոր էՊատճառը ջրի մեջ կախվածկավի մասնիկներն են:

Ի՞նչ եղանակ կառաջարկեիք՝ մաքուր ջուր ստանալու համար:

  1. Հայրիկը պատահաբար բենզինը լցրել է ջրի վրաՕգնե՛ք հայրիկինբաժանել այդ խառնուրդը:

Կարելի է ընդհամենը մակերեսից հանել, քանի որ բենզինը պարունակում է յուղ, իսկ յուղը չի խառնվում ջրի հետ:

8.Որպեսզի Մոխրոտիկը չմասնակցի պարահանդեսին .խորթ մայրը հանձնարել է նրան մաքրել մի խառնուրդ,որը կազմված է փայտի խառտուկներից,փոքր երկաթի մեխերից,շաքարի և գետի ավազից և դասավորել տուփի մեջ:Մոխրոտիկը շատ արագ մաքրեց խառնուրդը և հասցրեց մասնակցել պարահանդեսին:Բացատրեք ինչպես Մոխրոտիկը արագ կատարեց խորթ մոր առաջադրանքը: