Posted in Քիմիա

Օքսիդների ստացումը և հատկությունները

Գործնական աշխատանք

Հիմնային օքսիդի ստացումը և հատկությունները`

Mg—>MgO—>Mg(OH)2—> MgCl2—› Մետաղ—›հիմնային օքսիդ—›հիմք—›աղ

Cu —›CuO —›CuCI2—›CuSO4—›Cu(OH)2—›CuO—›Cu գրեք բոլոր ռեակցիաների հավասարումները, նշելով ռեակցիաների տեսակները, դասակարգեք բոլոր նյութերը և անվանեք

Առանձնացրեք վերօքս ռեակցիաները և հավասարեցրեք էլեկտրոնային հաշվեկշռի եղանակով

Գրեք իոնափոխանակման ռեակցիաների հավասարումների լրիվ և կրճատ ձևերը

Փորձ 1

Հիմնային օքսիդ` MgO-ի ստացումը, մագնեզիումը օդում այրելով։

2Mg+O2- 2MgO+Q-անջատվեց ջերմություն

Փորձ 2

Հիմքի `Մագնեզիումի հիդրոքսիդի ստացումը Mg(OH)2, Մագնեզիումի օքսիդը ջրում լուծելով։

MgO+H2O=Mg(OH)2

Համոզվելու համար, որ հիմք է ստացվել, օգտագործելու ենք հայտանյութ`Ֆենոլֆտալեին։

Posted in Քիմիա

Ծծմբի տարրի ատոմի բնութագրությունը

ա)  քիմիական  տարրի  նշանը` S

բ)  կարգաթիվը, միջուկի  լիցքը՝ Z =.. ` կարգաթիվը՝ 16, Z=16

գ)  ատոմի  բաղադրությունը (պրոտոնների, նեյտրոնների, էլեկտրոնների  թիվը) `պրոտոններ (p)=էլեկտրոններ(e)=16, նեյտրոններ(n)=16

դ)  պարբերության  համարը, լրիվ լրացված էներգիական մակարդակների  թիվը՝ ծծումբը գտնվում է պարբերական համակարգի երրորդ պարբերությունում

ե)  խմբի  համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր  է, թե՞ երկրորդական), արտաքին էներգիական  մակարդակում  էլեկտրոնների  թիվը ` ծծումբը գտնվում է 6-րդ A(գլխավոր) խմբում, էլեկտրոնների  թիվը(e)=6

զ)  էլեկտրոնների  բաշխումն  ըստ էներգիական  մակարդակների

է)  էլեկտրոնային  բանաձևը (էլեկտրոնների  բաշխումն ըստ էներգիական  մակարդակների  և ենթամակարդակների)` 1s 22s 22p 63s 23p4

ը)  ո՞ր հատկություններն  են  ավելի  ուժեղ  արտահայտված` մետաղակա՞ն, թե՞ ոչ մետաղական՝ ոչ մետաղական                                                                                                                                 

թ)  ինչպիսի՞  պարզ  և  բարդ  նյութերի  օրինակներ  գիտեք, որոնց  բաղադրության  մեջ առկա  է  այդ   տարրի  ատոմներ` S

ժ Կատարեք  հաշվարկներ` որոշեք  այդ  տարրի  մեկ  ատոմի  զանգվածը` mo (գ),տարրի  առաջացրած  օքսիդի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածը`Mr, տարրերի  զանգվածային   հարաբերությունները, զանգվածային  և մոլային բաժինները օքսիդում։

Ծծումբի օքսիդի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը՝

Mr(S)=Mr(32+2*16)=64       Mr(S)=Mr(32+3*16)=80

Posted in Քիմիա

Ծծումբ

Image result for ծծումբ
Ծծումբը մարդկությանը հայտնի է հնագույն ժամանակներից: Այն հիշատակվում Է Աստվածաշնչում, Հոմերոսի պոեմներում: Ռազմական նպատակների համար ծծմբից պատրաստել են հրկիզող խառնուրդներ, օրինակ՝ «հունական կրակը»: Մոտավորապես XIII դարում Չինաստանում ծծումբը կիրառվել Է հրատեխնիկական նպատակներով: Նախկինում մարդիկ կարծում էին, թե այրվող ծծմբից առաջացած կապույտ բոցն ու սուր հոտը վանում են չարքերին: Ծծումբը և նրա միացություններն օգտագործել են մաշկային հիվանդություններ (օրինակ՝ քոսը) բուժելու, ինչպես նաև այգեգործական նպատակներով: Արաբ ալքիմիկոսները կարծում էին, թե բոլոր մետաղները կազմված են ծծմբի և սնդիկի խառնուրդից: Ծծումբը, որպես քիմիական տարր, առաջինը բացահայտել Է ֆրանսիացի քիմիկոս Ա. Լավուազիեն XVIII դարի վերջին:
Related imageԲնության մեջ տարածվածությամբ ծծումբը քիմիական տարրերի շարքում զբաղեցնում է 15-րդ տեղը: Երկրակեղևում նրա պարունակությունը 0,05% է՝ ըստ զանգվածի: Բնության մեջ ծծումբը հանդիպում է ինչպես ազատ՝ բնածին ծծումբ, այնպես էլ միացությունների՝ սուլֆիդներ ձևով: Սուլֆիդային ծծումբը ներառում է ծծմբաջրածինը՝ H2S, ցինկի խաբուսիկը՝ ZnS, զինջարակը՝ HgS, կապարափայլը՝ PbS, պղնձափայլը՝ Cu2S, պիրիտը՝ FeS2և այլն: Սուլֆատային ծծումբը ներառում է գլաուբերյան աղը՝ Na2SO4.10H2O, գիպսը՝ CaSO4.2H2O, պղնձարջասպը՝ CuSO4.3H2O, երկաթարջասպը՝ FeSO4.7H2O, դառը աղը՝ MgSO4.7H2O: Կենսոլորտի բազմաթիվ շարժընթացների հետևանքով ծծումբը կուտակվում է հողի հումուսում, քարածխում, նավթում, ծովերում, օվկիանոսներում, ընդերքի ջրերում, լճերում: Ծծումբը կյանքի համար կարևոր քիմիական տարր է: Այն պարունակվում է սպիտակուցներում (հատկապես՝ ձվի, մազի, եղունգի, փետուրի և այլն), որոշ վիտամիններում և հորմոններում (օրինակ` ինսուլինում): Ծծումբը դեղին գույնի բյուրեղային նյութ է: Այն վատ է հաղորդում էլեկտրական հոսանքը և ջերմությունը: Ծծումբն ունի մի քանի տարաձևություններ՝ շեղանկյուն, ասեղնաձև կամ մոնոկլինային և առաձգական, որոնք իրարից տարբերվում են բյուրեղական ցանցի կառուցվածքով ու մոլեկուլի կազմությամբ:
Related image
Բնածին ծծումբը նրա շեղանկյուն տարաձևությունն է` կազմված 8 ատոմից (S8): Ծծումբը ռեակցիայի մեջ է մտնում քիմիական տարրերի մեծ մասի հետ: Ծծմբի փոխազդեցությունը մետաղների հետ ուղեկցվում է ջերմության մեծ քանակների անջատմամբ: Թթվածնի հետ ծծումբն առաջացնում է օքսիդներ՝ ծծմբաթթվային (SO2) և ծծմբաթթվական (SO3) անհիդրիդներ: Ծծմբի միացությունը ջրածնի հետ` ծծմբաջրածինը (H2S), չափազանց թունավոր և նեխած ձվի հոտ ունեցող գազ է, որը միշտ առկա է նեխող օրգանական մնացորդներում: Ծծմբի հանքավայրերը հաճախ պարունակում են ծծմբաջրածնի զգալի քանակներ: Այն լավ վերականգնիչ է, որի շնորհիվ օգտագործվում է բազմազան քիմիական արտադրություններում: Ծծումբը և նրա միացությունները կիրառվում են թուղթ, ռետին, էբոնիտ, լուցկի, սև վառոդ, գործվածքեղեն, դեղամիջոցներ, կոսմետիկական միջոցներ, պլաստմասսաներ, ներկանյութ, պարարտանյութ, թունաքիմիկատներ պատրաստելու համար: Աշխարհում ծծմբի խոշորագույն մատակարարներն են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Մեքսիկան և Իտալիան: Ծծումբ պարունակող հանքաքարեր կան նաև Հայաստանի որոշ (օրինակ` Ալավերդու և Կապանի) պղնձի հանքավայրերում: Ծծմբի արդյունահանման և արդյունաբերական ստացման ծավալները տարեցտարի աճում են ամբողջ աշխարհում: Երբ որոշ երկրներում ծծմբի պաշարների կուտակումը գերազանցեց դրանց սպառումը, գիտնականները մշակեցին շինարարությունում լայնորեն կիրառվող նոր նյութեր՝ ջերմամեկուսիչ ծծմբական փրփրապլաստ, հատուկ բետոնե խառնուրդներ, ինչպես նաև ավտոմայրուղիների պատվածքներ, որոնցում ծծումբը մասամբ կամ լրիվ փոխարինում է պորտլանդ ցեմենտին: Երբեմն ծծմբի դերը քիմիական արդյունաբերության մեջ համեմատում են սննդում հացի ունեցած դերի հետ և պետության արդյունաբերական հզորությունը պայմանավորում են այդ երկրում սպառվող ծծմբի քանակներով: 
Posted in Քիմիա

Տարբեր քիմիական կապորով մոլեկուլների մոդելների հավաքում

Գործնական աշխատանք

Առաջադրանք 1. Ոչ բևեռային կովալենդ կապով մոլեկուլների մոդելների հավաքում։ Կապ են առաջացնում միևնույն ոչ մետաղի ատոմների միջև։

H2
Ce2
O2
N2
Առաջադրանք 2. Բևեեային կովալոնդ կապով մոլեկուլնորի մոդելների հավաքում։ Կապ են առաջացնում տարբեր ոչ մետաղների միջև։

H2o
Hce
Nh3
Ch4
C2H6

Posted in Քիմիա

Քիմիա․ տնային առաջադրանք

  • Ֆիզիկական մարմին և նյութ:

Ֆիզիկական մարմինը ունի զանգված և ծավալ:

Ֆիզիկական մարմինները կազմված են նյութերից:

  • Նյութի սահմանումը.

Նյութը փոքրագույն մասնիկների,(ատոմ մոլեկուլ իոն), փոխազդեցության արձյունքն է իրեն բնորոշ բաղադրությամբ, կառուցվածքով, հատկություններով օշտված:

  • Ի՞նչ է նյութը,պարզ և բարդ նյութերի օրինակներ:

Մարդկության հայտնի են 30 մլն նյութ:

Պարզ նյութերը մոտվորապես 400 հատ են և կազմված են միևնույն քիմիական տարրից: Ջրածին, թթվածին

Բարդ նյութերը կազմված են երկու և ավելի քիմիական տարրերից: ջուր, CO2 գազ

Բարդ նյութերը դասակարգվում են անօրգանական և օրգանական նյութերի:

Նյութերը լինում են մետաղներ և ոչ մետաղներ:

Մետաղներ-ալյումին, նատրիում, կալցիում, պղինձ:

Ոչ մետաղներ-ֆտոր, ազոտ, քլոր, թթվածին

  • Անօրգանական և օրգանական նյութերի օրինակներ:

Օրգանական նյութեր-Ճարպեր, սպիտակուցներ, ացետոնը:

Անօրգանական նյութեր-կարբիդները, ցիանիդները, կարբոնատները, ածխածնի օքսիդը

  • Մաքուր նյութեր,խառնուրդներ(համասեռ և անհամասեռ):

Մաքուր են համարվում այն նյութերը, որոնք կազմված են միատեսակ կառուցվածքային մասնիկներից (մոլեկուլ, ատոմ, իոն):

Խառնուրդները պարունակում են երկու կամ ավելի նյութերի կառուցվածքային մասնիկներ:

Խառնուրդները լինում են երկու տեսակ՝ համասեռ և անհամասեռ:

  • Նյութի բաղադրությունը՝մոլեկուլ,ատոմ , իոն (կառուցվածքը,բաղադրությունը):

Յուրաքանչյուր քիմիական մաքուր նյութ, գտնվելու վայրից ու ստացման եղանակից անկախ ունի միևնույն հաստատուն բաղադրությունը:

 

  • Նյութի հատկությունները՝ ֆիզիկական, քիմիական, ֆիզիոլոգիական:

Նյութի ֆիզիկական հատկություններն են`

Ագրեգատային վիճակը (պինդ, հեղուկ, գազային), գույնը, հոտը, համը, լուծելիությունը ջրում, խտությունը, հալման և եռման ջերմաստիճանը, ջերմա և էլեկտրահաղորդականությունը, պլաստիկությունը և մետաղական փայլը:

Նյութի քիմիական հատկություններն են`

Այդ նյութի փոխազդեթությունը այլ նյութերի հետ և նոր նյութերի առաջացումը:

Ֆիզիոլոգիական հատկություններն են`

Այդ նյութի ազդեցությունը կենդակի օրգանիզմների վրա:

 

 

Տնային աշխատանք՝ ընտրեք կենցաղում կամ շրջապատում 2-3 նյութ,գրեք դրանց բանաձևերը և կատարեք հետևյալ հաշվարկները`

Ինչպիսի՞ տարրերից են կազմված նյութը,ատոմների քանակը,հաշվել հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները՝Mr,զանգվածային բաժինները՝w,զանգվածային հարաբերությունները  և  տարրերի  մոլային  բաժինները բարդ  նյութերում:

 

Աղ-NaCl

Ատոմների քանակը-2

Mr(NaCl) = Ar(Na) + Ar(Cl);

Mr(NaCl) = 23 + 35,5 = 58,5

 

NaHCO3-Սոդա

ատոմների քանակը-6

Mr(NaHCO3) = Ar(Na) + Ar(H) + Ar(C) + 3×Ar(O);

Mr(NaHCO3) = 23 + 1 + 12 + 3×16 = 36 + 48 =84

Posted in Քիմիա

Առողջ ապրելակերպի սկզբունքները՝ ըստ ճապոնացի գիտնականների

1.Էկոլոգիապես մաքուր սնունդ, մաքուր ջուր, մաքուր օդ։

2.Առողջ քուն  (ամենաքիչը 8ժամ), Երեկոյան մինչև 23-ը լինել քնած լինել։

3.Մարմնակրթություն, սպորտ, հիգենա։

4.Վատ սովորությունների ձերբազատում (ալկոհոլի չարաշահում, ծխախոտ, թմրանյութեր, առաջին երեք կետի չկատարելը, եղունգների կրծելը)։

5.Ստրեսսային իրավիճակներից դուրս գալու լավագույն միջոցը՝ ծիծաղ։

Posted in Քիմիա

Ջուրը՝ որպես լուծիչ․․․

Image result for Աղերի բյուրեղահիդրատներԼուծույթը ֆիզիկաքիմիական միատարր համակարգ է՝  կազմված լուծիչի և լուծվող նյութի մասնիկներից ու դրանց փոխազդեցության արգասիքներից։ Ջուրը համընդհանուր լուծիչ է:Ջուրն ակտիվ քիմիական միացություն է և փոխազդում է մեծ թվով նյութերի հետ։ Այդ փոխազդեցություններից ամենահանրահայտն ու տեսանելին ջրում նյութերի լուծվելն է։ Ջրում լուծվում են բազմաթիվ նյութեր՝ գտնվելով  և պինդ, և հեղուկ, և գազային ագրեգատային վիճակներում՝ առաջացնելով այսպես կոչված լուծույթներ։ Հիդրատները ջրային լուծույթներում գոյություն ունեցող, փոփոխական բաղադրությամբ, ջրի հետ նյութի առաջացրած միացություններն են։ Հիդրատացման երևույթի ապացույցն աղերի պինդ բյուրեղահիդրատների առաջացումն է, որոնց բաղադրությունում առկա է, այսպես կոչված բյուրեղաջուրը։