Posted in Ֆիզիկա

Բլեզ Պասկալ

Related imageՖրանսիացի մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, փիլիսոփա և գրող, հիդրոստատիկայի հիմնական օրենքի հեղինակ Բլեզ Պասկալը (1623թ. հունիսի 19 – 1662թ. օգոստոսի 19) ծնվել է իրավաբանի ընտանիքում: Նրա մաթեմատիկական ընդունակությունները դրսևորվել են վաղ հասակում, 16 տարեկանում ձևակերպել է պրոյեկտիվ երկրաչափության հիմնական թեորեմներից մեկը, որը հետագայում կոչվել է Պասկալի թեորեմ: 1641թ. նա ստեղծել է գումարող մեքենա, գտել ամբողջ թիվը մեկ այլ ամբողջ թվի վրա բաժանելու երկանդամային գործակիցների հաշվման եղանակ, որը հայտնի է Պասկալի եռանկյուն անունով: 1653թ. Պասկալը սահմանել է հիդրոստատիկայի հիմնական օրենքը (Պասկալի օրենք), որի համաձայն՝ հեղուկի մակերևույթին արտաքին ուժերի գործադրած ճնշումը հեղուկը հավասարապես հաղորդում է բոլոր ուղղություններով: Նրա այդ օրենքի վրա է հիմնված իր իսկ բացահայտած հիդրավլիկական մամլիչների և հիդրավլիկական այլ մեքենաների գործողության սկզբունքը: Պասկալն ապացուցել է նաև, որ օդն ունի կշիռ, հայտնաբերել է ճնշաչափի (բարոմետր) աշխատանքի սկզբունքը և այն կիրառել եղանակը կանխագուշակելու համար: Պասկալը նշանակալի հետք է թողել նաև ֆրանսիական դասական արձակի ձևավորման և փիլիսոփայության վրա: 1669թ. հրատարակած «Խորհրդածություններ…» անավարտ փիլիսոփայական երկում, մարդու արժանիքը համարելով մտածելու ունակությունը, միաժամանակ առաջ է քաշել մարդու ողբերգականության և դյուրաբեկության գաղափարը, մարդուն անվանել է «մտածող եղեգ»: Նա մարդու փրկության միակ ուղին տեսնում էր քրիստոնեական հավատի մեջ:
Advertisements
Posted in Ֆիզիկա

Գազի ճնշումը

Գազի ճնշումը
Հայտնի է ,որ գազի մոլեկուլներն անկանոն շարժվում են:Իրենց շարժման ընթացքում դրան բախվում են միմյանց ,ինչպես նաև այն անոթի պատերին որում գնվում է գազը: Գազի ճնշումն անոթի պատերի գազի մեջ գտնվող մարմնի վրա պայմանավորված է գազի մելկուլայն հատվածով:Տվյալ զանգվածով գազի ծավալը մեծացնելիս մոլեկուլների թիվը յուրաքանչյուր սմ –ում փոքրանում է ,դրանից փոքրանում է անոթի պատերին հարվածների թիվը գազի ճնշումը փոքրանում է: Ճնշման հաղորդումը հեղուկներով և գազերով: Պասկալի օրենքը Հեկուի կամ գազի վրա գործադրվող ճնշումն առանց փոփոխության հաղորդվում է հեղուկի կամ գազի ծավալի յուրաքանչյուր կետին:

Հիդրոստատիկ ճնշում

P=F/S
P=P/S
P=Mg
P=mg/S=pVg/S=pShg/S=phg
m=pk
v=S

Posted in Ֆիզիկա

Խտություն

Խտությունը՝ համասեռ նյութի, ֆիզիկական մեծություն  է։ (ընդունված է նշանակել հունարեն ρ՝ «րո» տառով). որոշվում է նյութի m զանգվածի և գրաված V ծավալի հարաբերությամբ՝ ρ= m/v։ Անհամասեռ նյութի խտությունը զանգվածի և ծավալի հարաբերության սահմանն է, երբ ծավալը ձգտում է մի կետի, որտեղ որոշվում է խտությունը։ Երկու նյութերի խտությունների հարաբերությունը ֆիզիկական որոշակի պայմաններում կոչվում է հարաբերական խտություն։ Միավորների միջազգային համակարգում խտությունը չափվում է կգ/մ3, CGS համակարգում՝ գ/սմ3 միավորով։ Գործնականում ընդունված են նաև գ/լ, տ/մ3 և արաահամակարգային այլ միավորներ։ Գազերի և հեղուկների խտությունը չափելու համար օգտագործում են խտաչափեր։Մաթեմատիկորեն խտությունը որոշվում է զանգվածը ծավալի վրա բաժանելով՝

ρ = m V , {\displaystyle \rho ={\frac {m}{V}},} {\displaystyle \rho ={\frac {m}{V}},}

որտեղ ρ-ն խտությունն է, m-ը՝ զանգվածը, իսկ V-ն՝ ծավալը։

 

Posted in Ֆիզիկա

Շփման ուժ

Եթե փորձենք շարժել սեղանին դրված գիրքը, ազդելով նրա վրա հորիզոնական ուժով, կնկատենք, որ այն սկսում է շարժվել, երբ այդ ուժը հասնում է որոշակի արժեքի: Դա նշանակում է, որ մարմնի վրա այդ ընթացքում ազդում է մեկ այլ ուժ, որը հակառակ է ուղղված կիրառված ուժին և համակշռում է այն: Այն ուղղված է մարմնի հնարավոր շարժման ուղղությամբ: Այդ ուժը գրքի և սեղանի միջև առաջացած դադարի շփման ուժն է: Այդ ուժին մենք հանդիպում ենք, երբ փորձում ենք տեղից շարժել ծանր պահարանը:  Երբ ազդող ուժը դառնում է դադարի շփման ուժի առավելագույն արժեքից փոքր-ինչ մեծ, մարմինը շարժվում է, և դադարի շփման ուժի փոխարեն ի հայտ է գալիս սահքի շփման ուժը: Այն շփման ուժը, որն առաջանում է հպվող մակերևույթների միջև, երբ դրանք շարժվում  են միմյանց նկատմամբ, կոչվում է սահքի շփման ուժ: Սահքի շփման ուժը հաշվում են նույն բանաձևով, ինչ որ դադարի շփման առավելագույն արժեքը: Սահքի շփման ուժը կախված չէ մակերևույթին զուգահեռ ազդող ուժից, եթե մարմինը սահում է հենարանի վրայով, ապա նրա վրա ազդում է նույն սահքի շփման ուժը: Սահքի շփման ուժն ուղղված է մարմնի շարժման ուղղությանը հակառակ: Երբ մարմինը գլորվում է մեկ այլ մարմնի մակերևույթի վրայով, այդ դեպքում առաջացող դիմադրության ուժը կոչվում է գլորման շփման ուժ: Միևնույն պայմաններում գլորման շփման ուժն էապես փոքր է սահքի շփման ուժից: Շփման երևույթը  բնության մեջ և կենցաղում տարբեր դրսևորումներ ունի: Այն կարող է լինել ինչպես օգտակար, այնպես էլ վնասակար: Եթե շփումը չլիներ, ո՛չ մարդիկ, ո՛չ կենդանիները, ո՛չ էլ փոխադրամիջոցները չէին կարողանա շարժվել գետնի վրայով (տե՛ս նկարը)։ Բեռնափոխադրիչի ժապավենի վրա դրված բեռները ոչ թե վեր կբարձրանային,այլ կսահեին ցած: Այս դեպքերում, երբ շփումն օգնում է գործին, աշխատում են մեծացնել այն:  Մերկասառույցի ժամանակ կոշիկի ներբանի և սառույցի միջև շփումը մեծացնելու համար սառույցի վրա ավազ են լցնում, ճանապարհի առավել վտանգավոր հատվածներում ավտոմեքենայի անվադողերին հատուկ շղթաներ են հագցնում և այլն: Շփման շնորհիվ է, որ արգելակելիս մեքենաները կանգ են առնում, որ առարկաները կարողանում ենք բռնել ձեռքում և այլն: Շփումը կարող է նաև մեծ վնասներ հասցնել: Շփման պատճառով տարբեր մեխանիզմների շարժվող մասերը տաքանում և մաշվում են։ Շփման այս և այլ վնասակար հետևանքները մեղմելու նպատակով հպվող մակերևույթները պատում են որևէ քսուքով կամ յուղով: Այս դեպքում միմյանց հետ շփվում են ոչ թե դետալների մակերևույթները, այլ նրանց միջև առկա յուղի շերտերը: Շփումը փոքրացնում են նաև տարբեր առանցքակալներ օգտագործելով, որոնց միջոցով սահքի շփումը փոխարինվում է գլորման շփումով (տե՛ս նկարը):

Posted in Ֆիզիկա

Առաջադրանքներ ֆիզիկայից

113. V= 36կմ/ժ
մ/վ-?
36*1000=36000
36000:3600=10մ/վ
114.
V1=7,9կմ/վ
V2=11,2կմ/վ
V3=16,7կմ/վ
Մ/վ;կմ/ժ
V1=7,9կմ/վ=7,9 1000մ/վ=7900մ/վ
V1=7,9կմ/վ=7,9կմ/1/3600ժ=7,9*3600կմ/ժ=28440կմ/ժ
1ժ=3600վ
1վ=1/13600ժ
V2=11,2կմ/վ=11,2 1000մ/վ=11200մ/վ
11,2=կմ/1/3600=11,2*3600կմ/ժ=40320կմ/ժ
V3=16,7կմ/վ=16,7 1000/վ=16700մ/վ
16,7*3600կմ/վժ 60120կմ/ժ=
115.V=2700կմ/ժ
V2=715մ/վ
Որն է մեծ?
2700*1000=2700000
2700000:3600=750մ/վ
A-ից B=750մ/վ
B-ից A=715մ/վ
Մեծ է B-ից A-ն
116. V1=15մ/վ
V2=72կմ/ժ
Որն է մեծ?
72*1000=72000
72000:3600=2մ/վ
V2=2մ/վ
Մեծ է V2=V2>V1

120.10200կմ/ժ
121.T=30վ
V=72կմ/ժ
30*3600=108000կմ/վ
122.
123.V=0,5մ/վ
T-? 15կմ
Պատ՝. T=7,5

Posted in Ֆիզիկա, թարգմանություններ

Ֆիզիկական թարգմանություն

Согласно специальной теории относительности Эйнштейна, скорость света неизменна — и равна приблизительно 300 000 000 метров в секунду, вне зависимости от наблюдателя. Это само по себе невероятно, учитывая что ничто не может двигаться быстрее света, но все еще сугубо теоретично. В специальной теории относительности есть интересная часть, которая называется «замедление времени» и которая говорит, что чем быстрее вы движетесь, тем медленнее для вас движется время, в отличие от окружения.
Համաձայն Ալբերտ Էնշտեյնի տեսության, լույսի արագությունը անփոփոխ է և հավասար է այն մոտ 300 միլիոն մետր վարկյանում անկախ դիտորդից: Դա ուղակի անհնար է, հաշված, որ ոչինչ չի կարող շարժվել ավելի արագ լույսից, սակայն միայն տեսական: Հարաբերության հատուկ տեսությունում կա մի հետաքրքիր մաս, որը կոչվում է՝ ժամանակի դանդաղեցում, ըստ որի ինչքան դուք արագ եք շարժվում այնքան ժամանակը ձեր համար ավելի դանդաղ է շարժվում ի տարբերություն շրջակային: