Posted in Ֆիզիկա

Նյութի ագրեգատային վիճակը

Նյութը կարող է ունենալ 3ագրեգատային վիճակ` պինդ, հեղուկ, գազային և հազվադեպ նաև պլազմայի տեսքով: Ընդհանրապես նյութի ագրեգատային վիճակը կախված է մոլեկուլների ասավորությունից և նաև այդ մոլեկուլների շարժումից: Շատ հաճախ նյութերը կարող են փոխել իրենց ագրեգատային վիճակները՝այսինքն մի ագրեգատային վիճակից դառնան այլ ագրեգատային վիճակով նյութ: Առօրյայում շատ հանդիպող նյութը՝ջուրն է: Ջուրը պինդ ագրեգատային վիճակով հանդիսանում է որպես սառույց, հեղուկ ագրեգատային վիճակով՝որպես սովորական ջուր, իսկ գազային ագրեգատային վիճակով հանդիսանում է՝ամպերի տեսքով: Պինդ (բյուրեղային) վիճակից նյութի անցումը հեղուկ վիճակի կոչվում է  հալում,իսկ հակառակ պրոցեսը՝  բյուրեղացում կամ  պնդացում: Նյութի անցումը հեղուկ վիճակից գազայինի կոչվում է շոգեգոյացում, հակառակ պրոցեսը կոչվում է խտացում (կոնդենսացիա, լատ. «կոնդենսատիո»՝ «խտացում» բառից: Նյութի անցումը պինդ վիճակից գազայինի (շրջանցելով հեղուկ վիճակը) կոչվում է սուբլիմացիա (լատ. «սուբլիմո»՝ «բարձրացնում եմ» բառից), հակառակ պրոցեսը՝  դեսուբլիմացիա: Նշեմ նաև, որ պինդ մարմինը հալեցնելու համար կամ նրա ագրեգատային վիճակը հեղուկի փոխելու համար անհրաժեշտ է նրան ջերմաքանակ հաղորդել: 1 կգ բյուրեղային նյութը նույն  ջերմաստիճանի հեղուկի վերածելու համար, կոչվում է հալման տեսակարար ջերմություն:

Advertisements
Posted in Ֆիզիկա

Առաջադրանքներ Գայանե Մխիթարյանի խնդրաքրքից

Ջերմաքանակ

Տարբերակ 1

1.Ջերմաքանակ անվանում են ներքին էներգիայի այն մասը, որը մարմինը ստանում կամ կորցնում է ջերմահաղորդման ժամանակ:

2.Ինչ միավորով է չափվում մարմնի ներքին էներգիան:

  1. Ջ, կՋ, 2.Ջ/վ, կՋ/վ, 3.Ջ(կգ C), կՋ(կգ C), 4. Վտ, կՎտ

3. Ցինկի տեսակարար ջերմունակությունը՝ 380Ջ(կգ C) նշանակում է 1կգ զանգվածով ցինկը 1C տաքացնելու համար պահանջվում է 380Ջ էներգիա:

4.Հավասար զանգվածերով ջրին, սպիրտին, կերոսինին և բուսական յուղին հաղորդվում են հավասար ջերմաքանակներ: Հեղուկներից ո՞րի ջերմաստիճանը ավելի շատ կմեծանա:

  1. ջրինը, 2.սպիրտինը, 3.կերոսինինը 4.բուսական յուղինը

Տարբերակ 2

  1. Տեսակարար ջերմունակություն են անվանում ջերմության այն քանակը, որն անհրաժեշտ է մարմինը 1C տաքացնելու համար,
  2. Մարմինը տրված չափով տաքացնելու համար անհրաժեշտ ջերմաքանակը կախված է նյութի տեսակից, նրա զանգվածից և ջերմաստիճանի փոփոխությունից
  3. Այն ջերմաքանակը, որն անհրաժեշտ է տվյալ նյութի մեկ կիլոգրամի ջերմաստիճանը 1C ով փոփոխելու համար անվանում են այդ նյութի տեսակարար ջերմունակություն
  4. Բուսական յուղը

Տարբերակ 3

  1. Ջերմաքանակ են անվանում ներքին էներգիայի այն մասը, որը մարմինը ստանում կամ կորցնում է ջերմահաղորդման ընթացքում:
Posted in Ֆիզիկա

Կոնվեկցիյաի վերաբերյալ փորձ

Անհրաժեշտ պարագաներ և նյութեր՝

Ամրակալան թաթիկով, հրակայուն անոթներ՝սրվակ, փորձանոթ, P-ձև անոթներ, ջուր, կալիումի պերմանգանատ, սպիրտայրոց

Նպատակը՝

Այս փորձի շնորհիվ մենք պետք է ավելի լավ հասկանանք կոնվեկցիա և դիֆուզիա թեմաները, տեսնել, թե ինչպես են նրանք աշխատում և ի վեջո ականատես լինենք այդ երևույթներին, տեսնելով այդ շերտերը և քննարկելով ավելի լավ յուրացնել դասի բովանդակությունը:

Ընթացքը՝

Ամրակալանով ամրացնում ենք անոթը, նրա մեջ լցնում ենք ջուրը, այնուհետև լցնում ենք կալիումի պերմանգանատը կամ մարգանցովկան: Լցնելուց հետո այն սկսում ենք տաքացնել սպիրտայրոցով և հետևում ենք ընթացքին: Ընթացքը շատ հետաքրիքր է, քանի որ այստեղ կատարվում է երկու երևույթ՝դիֆուզիա և կոնվեկցիա: Սկզբում այն չի շարժվում, այնուհետև հստակ երևում են շերտերը, քանի որ տաք շերտը բարձրանում է վերև, իսկ սառը շերտը իջնում է և շերտերը գունավորելով մենք կարողանում ենք ավելի ստույգ հետևել փորձին և ավելի հասկանալի դաձնել դասի բնույթը:

Posted in Ֆիզիկա

Դիֆուզիա

Գազերում տեղի ունեցող բախումների հետևաևքով դիֆուզվող մասնիկներից յուրաքանչյուրն անընդհատ փոխում է շարժման ուղղությունը և արագությունը ու թողնում զիգզագաձև հետագիծ։ Անկանոն շարժման պատճառով մասնիկի տեղափոխությունն ավելի փոքր է, քան բեկյալով անցած ճանապարհը։ Մասնիկների դիֆուզիոն ներթափանցման արագությունը փոքր է ազատ շարժման արագությունից (օրինակ, հոտի դիֆուզիոն տարածման արագությունը շատ ավելի փոքր է մոլեկուլների շարժման արագությունից)։ Մասնիկի տեղափոխությունը ժամանակից կախված փոփոխվում է պատահականորեն, իսկ քառակուսային միջինը՝ L², մեծ թվով բախումների դեպքում աճում է ժամանակամիջոցին համեմատական․ L2 ~ Dt որտեղ D-ն կոչվում է դիֆուզիայի գործակից։ Այս առնչությունը ստացել է Ալբերտ Այնշտայնը։ Դիֆուզիաան լինում է դասական և անոմալ։ Անոմալ դիֆուզիաի դեպքում մասնիկների միջին քառակուսային տեղափոխությունը դադարում է ուղիղ համեմատական լինել ժամանակից, խախտվում է Ա. Էյնշտեյնի առնչությունը։ Այդ դեպքում կախվածությունը նկարագրվում է աստիճանային օրենքով՝ L2 ~ Dtα։ α = 1 դեպքը համապատասխանում է դասական դիֆուզիային։ α 1 դեպքում, ֆենոմենը կոչվում է սուպերդիֆուզիա (super-diffusion) կամ Լեվիի թռիչք։ Անոմալ դիֆուզիան հայտնաբերված է տարբեր համակարգերում, մասնաորապես ծակոտկեն միջավայրերում (porous media), գեոֆիզիկայում, բջջում սպիտակուցների դիֆուզիայի ժամանակ, ուլտրա — սառը ատոմներում և այլ համակարգերում։

Posted in Ֆիզիկա

Լաբարատոր աշխատանք․ Թելավոր ճոճանակի տատանումների ուսումնասիրումը

Թելավոր ճոճանակի տատանումների ուսումնասիրումը

Աշխատանքի նպատակը.

Պարզել թելավոր ճոճանակի տատանումների պարբերության և հաճախությամբ կախումները թելի երկարությունից։

Անհրաժեշտ պարագաներ

Թել, անցքով կամ կեռիկով գնդիկ, ամրակալան` կցորդիչով և թաթով, վարկյանաչափ կամ վարկյանացույց սլաքով ժամացույց, չափերիգ։

Կատարեցինք փորձ սկզբում 100 սմ ապա քսանհինգ սմ երկարությամբ թելի օգնությամբ։ Թելից կապեցինք գնդիկն այնպես, որ մի փոքր բարձր լինի սեղանից։ Գնդիկը շեղեցինք հավասարակշռության դիրքից 8սմ և բաց թողեցինք։ Չափեցինք N=հավասար է 40 լրիվ տատանումների ժամանակը։ Հաշվեցինք տատանումների T պարբերությունը և V հաճախականությունը, այնուհետև թելը կարճացրեցինք և կատարեցինք նույնը 3սմ հավասարակշռությունից շեղելով։

Դեպք` 1

t=78

N=40

T=t/N

T=78/40

T=1,95

Դեպք` 2

t=46

N=40

N=t/n

T=46/40

T=1,15

 

 

Posted in Ֆիզիկա

Նյուտոնի օրենքները․

Մարմինը պահպանում է իր արագությունը ոչ միայն այլ մարմինների ազդեցության բացակայության, այլ նաև դրանց հավասարակշռության դեպքում:

Մարմնի արագացումն ուղիղ համեմատական է մարմնի վրա ազդող ուժին և հակադարձ համեմատական՝ մարմնի զանգվածին։

Երկու մարմիններ միմյանց հետ փոխազդում են մոդուլով հավասար և հակառակ ուղղված ուժերով։

Posted in Ֆիզիկա

Ֆիզիկա․ խնդիրներ

Խնդիր 29

m=3կգ

F=6Ն

a-?

—————

a=f/m=3կգ/6Ն=2մ/վ2

Պատ՝.2մ/վ2

Խնդիր 30

F=90ԿՆ

m=60ն

a-?

——————

a=F/m=90000/6000=15մ/վ2

Պատ`.15մ/վ2

F=6կՆ

a=2մ/վ2

m-?

—————————

m=F/a=6000Ն/2=3000կգ

Պատ`.3000կգ

Խնդիր 32

m=200կգ

a=0,2մ/վ2

F-?

———————

F=ma=200կգ*0,2մ/վ2=40

Պատ`.40

Խնդիր 35

a-ն երեք անգամ կփոքրանա:

Խնդիր 36

կմնա անփոփոխ

Խնդիր 37

F=60Ն

a=8մ/վ2

m-?

———————

m=F/a=60ն/8=7,5

Պատ՝7,5

Խնդիր 38

m1=10կգ

m2=5կգ

a=2մ/վ2

F-?

—————————

F=m1a=10կգ*2մ/վ2=20

a=F/m2=20/5=4

Խնդիր 39

m1=400գ

m2=600գ

———————————————

a1=F/m1=F/400գ

a2=F/m2=F/600գ

a1:a2=F/400գ: F/600գ=0,6գ

Պատասխան՝0,6գ

Խնդիր 40

F=40Ն

a=0,8մ/վ2

m=F/a=40Ն/0,8=50

a2=0,15մ/վ2

F2=ma2=50*0,15=7,5

Պատ`.7,5